نقش مسجد در نشر معارف شیعی در جامعه عصر صفویه
نویسندگان
1 استاد دانشگاه لرستان/ گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
doi
10.22111/jhr.2023.41783.3350چکیده
اقدام مهم شاه اسماعیل اول (907-930ق.) در رسمیتبخشی مذهب تشیع در ایران و برقراری پیوند بین مذهب و سیاست در حکومت صفویه، در ایجاد وحدت سیاسی و شکلگیری هویت ملی و ارضی نقش عمدهای ایفا کرد. صفویان پس از تشکیل دولت دریافتند که برای تثبیت این مذهب در تاروپود جامعه و نهادینهسازی آن نیاز به اقدامات گسترده فرهنگی و تمدنی دارند. این اقدامات را با بهرهگیری از ظرفیت تأسیسات و نهادهای دینی و علمای شیعی میسر ساختند و تلاش گستردهای جهت اقدامات فرهنگی و عمرانی در جهت سیاست شیعیسازی جامعه و تثبیت موقعیت این مذهب بهکار بستند. صفویان با بنای مساجد بهمنزله پایگاهی دینی که متکفل ترویج مبانی اعتقادی و فقهی شیعه در جامعه است و بازسازی زیارتگاهها و امامزادههای شیعی توانستند که هم در نهادینهسازی و گسترش شیعه در جامعه ایران اقدام کنند و هم در گسترش مساجد و بناهای مذهبی بکوشند. هدف این مقاله، بررسی نقش مسجد در نشر معارف شیعی در جامعه ایران عصر صفویه، بهروش توصیفی- تحلیلی است. یافته پژوهش نشان داده که در دوره صفویه با گسترش سنت مسجدسازی و بازسازی و اصلاح مساجد پیشین، از این پایگاه دینی با کمک علمای شیعه در ترویج و نشر معارف شیعی در جامعه بهرهگیری مطلوبی شده است.
