فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

وقایع تاریخی متنوعی در تاریخ اروپا زمینه‌های ظهور افکار ضد برده‌داری و امضای چنین معاهداتی شد که در این مقاله نمی‌گنجد. اما "قرارنامه میان ایران و انگلیس در باب ترک عمل برده‌فروشی" در تاریخ 11 ربیع‌الثانی 1299 برابر با 2 مارس 1882، توسط میرزا سعید خان وزیر خارجه وقت ایران و رونالد تامسن کنسول انگلیس در تهران امضا شد که موضوع تحقیق حاضر است. متن سند مورد اشاره در چهار صفحه و چهار فصل نوشته‌شده است. این قرارنامه ‌در ظاهر دو دولت برابر را نشان می‌دهد. اما از مقایسه دو نسخۀ انگلیسی و فارسی این معاهده، می توان به تفاوت‌های قابل‌ملاحظه‌ای برخورد که خواست مقاله حاضر یافت این تفاوت ها با  روش تحلیلی-توصیفی با رویکرد تحلیل محتوا است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که تفاوت در لحن دو نسخۀ قرارداد حاصل خطا یا غرض‌ورزی مترجم یا مترجمان گمنام آن است؛ چنانکه نسخه فارسی لحنی معتدل‌تر و رابطه‌ای برابرتر میان دو دربار ایران و انگلستان را نشان می‌دهد. اما متن انگلیسی آن دارای رویکردی استعماری و برتری­جویانۀ  انگلیس نسبت به ایران نشان می‌دهد. از این رو این سند را می‌بایست از جمله اسناد و امتیازات استعماری انگلیس از ایران برشمرد.