سنجش سطح توسعه روستاهای ایران با استفاده از شاخصهای طبیعی کیفیت زندگی (PQLI)
نویسندگان
1 گروه جغرافیای انسانی، جغرفیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران.
2 گروه جغرافیای انسانی، جغرفیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد فارسان، فارسان، ایران.
3 گروه جغرافیای انسانی، جغرفیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
چکیده
برای سنجش سطح توسعه، تغییر و تحولات فرایند توسعه روستایی و با هدف برنامهریزی و ارزشیابی طرحهای توسعه روستایی از شاخص-های مختلفی استفاده میشود. یکی از شاخصهای مهم برای سنجش برنامههای توسعه روستایی استفاده از شاخصهای طبیعی کیفیت زندگی (PQLI) میباشد. این شاخص به دلیل سادگی و قابلیت استفاده در سطح وسیع برای سنجش و یا مقایسه سطح توسعه بین مناطق مختلف کاربرد فراوانی دارد. در این مطالعه نیز با استفاده از شاخصهای طبیعی کیفیت زندگی موریس و مکآلپین به بررسی سطح توسعه روستاهای کشور پرداخته شده است. در این پژوهش با رویکردی اثباتگرایانه و پوزیتیویسم که دارای ماهیتی کاربردی است و بر روشهای کمی تاکید دارد، به پیگیری هدف تحقیق که سنجش سطح توسعه روستاهای ایران است، پرداخته شد. دادههای تحقیق از منابعی چون مرکز آمار ایران، دادههای وزارت بهداشت و درمان و سالنامههای آماری استانها گردآوری و با استفاده از فرمولهای سنجش ضریب سطح توسعه موریس و مکآلپین، سطح توسعه روستاهای کشور محاسبه و با یکدیگر مقایسه شد. نتایج نشان داد که سطح توسعه روستاهای کشور از نظر شاخص-های طبیعی کیفیت زندگی با همدیگر تفاوت دارند. استانهای مرکزی کشور از نظر ضریب این شاخص نسبت به مناطق دیگر کشور در سطح مناسبی از توسعه روستایی قرار دارند. در حالی که استانهای حاشیهای کشور در سطح متوسطی از توسعه قرار دارند، و استان سیستان و بلوچستان که جز استانهای توسعه نیافته کشور محسوب میشود، در پایینترین سطح توسعه روستایی قرار گرفته است.