تبیین و تحلیل جایگاه زنان نژادۀ دربار بر نگارهکندها و سکههای بهرامدوم ساسانی(276-293م.)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ایران قبل از اسلام ،گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 استادیار گروه تاریخ، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران؛
doi
10.22111/jhr.2023.45578.3562چکیده
بهرام دوم، به عنوان پنجمین پادشاه ساسانی در سال 276میلادی بر اورنگ شاهی تکیه زد. زمانی که بهرام دوم به قدرت رسید، وی نیز همچون نیای خویش، اردشیر بابکان، برای مشروعیت بخشیدن به پادشاهی و تحکیم پایههای حکومت خویش، مبادرت به نقر صحنههای یادمانی، پیروزی و دیهیمستانی کرد و صحنههایی از دیهیمستانی و پیروزی بر دشمن را بر روی نگارهکندها از خویش به یادگار گذاشت. در میان آثار هنری و باستانشناختی بر جای مانده از بهرام دوم، نگارهکندها و مسکوکات وی از تنوع قابل توجهی نسبت به آثار اسلافش برخوردارند و تحولی در آنها دیده میشود. همچنین، در میان شاهان ساسانی، زنان بیشترین حضور را در نگارهکندهای بهرام دوم دارند و در مسکوکات وی نیز در قالب شهبانو، حضور پررنگی را تجربه میکنند. پژوهش حاضر با تکیه بر شواهد مکتوب و به شیوۀ توصیفی-تحلیلی بر آن است تا جایگاه زن در نگارهکندها و مسکوکات بهرام دوم را مورد واکاوی قرار دهد. بر پایۀ شواهد مکتوب و باستانشناختی، حضورگسترده زنان در مسکوکات و نگارهکندهای دوره بهرام دوم نسبت به اسلافش را میتوان به جایگاه ویژه برخی از زنان درباری و قدرتگیری آنان در حکومت بهرام دوم نسبت داد.