تحلیل توزیع فضایی نهشته های لسی در جنوب و جنوب شرقی دریای کاسپین
نویسندگان
1 دانشیار دانشکدۀ علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی
2 دانشجوی دکترای ژئومورفولوژی، دانشگاه خوارزمی
doi
10.22059/jphgr.2014.50070چکیده
از آنجایی که نهشتههای لسی، بهدلیل فرسایشپذیری بالا و داشتن خصوصیات ژئوتکنیکی ویژه، مستعد مسائل محیطی متعددی هستند، تحلیل توزیع فضایی آنها در راستای مدیریت مسائل محیطی، اهمیت زیادی دارد. از این رو، هدف از این پژوهش بررسی توزیع فضایی نهشتههای لسی و نقش آنها در مدیریت و توسعۀ محیطی محدودۀ مورد مطالعه است. این پژوهش با استفاده از بازدیدهای میدانی، تصاویر ماهوارهای، نقشههای زمینشناسی، مدل ارتفاعی رقومی زمین و نقشۀ کاربری اراضی انجام گرفت. نتایج نشان میدهد لسها با نسبتهای مختلفی، بالادست حوضههای رودخانههای نکا، گرگان و اترک را پوشاندهاند و سبب افزایش بار رسوبی این رودخانهها، بهویژه در هنگام طغیان میشوند و درنهایت آثار تخریبی آنها را افزایش میدهند. حضور درصد بالایی از لسها در ارتفاعات و شیبهای پایین و همچنین ایجاد تپههای برشخورده، انواع فرسایشهای شیاری، پایپینگ، خندقی و بدلندها، بیانگر عملکرد فرایندهای رودخانهای در طول زمان هستند. با توجه به اینکه تعدادی از روستاهای استان گلستان از نهشتههای لسی پوشیده شدهاند و این نهشتهها نسبت به فرسایش، فرونشست، فروریختگی و زمینلغزش مستعد هستند، بایستی مدیران محیط در اجرای طرحهای عمرانی، بهویژه سازههای ساختمانی، جادهها و همچنین شبکههای آبیاری و زهکشی در این مناطق، دقت عمل لازم را داشته باشند.