فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تهاجم عثمانی به غرب ایران و اشغال چندسالة این خطه در جنگ جهانی اول، پیامدهای معینی داشت که ابعاد مختلف آن هنوز نیازمند واکاوی است. جلوه‌ای از این پیامدها، به‌ویژه از منظر حیات اجتماعی، در اسناد بازتاب یافته است که بررسی تحلیلی و زمینه‌مند آن می‌تواند به ترسیم نمای جزئی‌نگرتری از موضوع کمک ‌کند. به این منظور در پژوهش حاضر تلاش شده است تا با تکیه بر محتوای اسناد منتشرنشده، از زبان برخی نخبگان محلی که خود در متن این رخدادها حضور داشته‌اند، تصویری از وضعیت اجتماعی غرب ایران در جنگ جهانی اول ارائه شود. پرسش محوری پژوهش ناظر بر ابعاد اجتماعی و اقتصادی اشغال غرب ایران توسط عثمانی و تأثیر آن بر وضعیت عمومی کشور در این روزگار پرحادثه است. همزمان تلاش شده است رابطة دوسویة مرکز و حاشیه و نوسان آن در شرایط ضعف دولت مرکزی بررسی شود. حاصل پژوهش نشان می‌دهد که تهاجم نظامی عثمانی و اشغال چندسالة ولایات غرب ایران، در تضعیف و مختل شدن نظام اداری و شکل‌گیری بحران سیاسی مؤثر بود. پیامدهای عینی این بحران در قالب تشدید ناامنی، غارت و استثمار مردم، نبود یا کمبود و گرانی غله و آذوقه، اخلال در کار اداراتی چون پست و مالیه و تحمیل هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده به دولت بروز یافت. این وضعیت سهم معینی در تشدید بحران مالی کشور و به‌تبع آن، تضعیف بیشتر دولت مرکزی داشت