مسأله ی جانشینی و مشروعیت و بنیان های نظری آن در عهد سلجوقیان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری. گروه تاریخ. دانشکده ادبیات .دانشگاه خوارزمی. تهران . ایران.
2 استاد. گروه تاریخ.دانشکده ادبیات. دانشگاه خوارزمی.تهران. ایران.
3 استادیار گروه تاریخ.دانشکده ادبیات. دانشگاه خوارزمی.تهران. ایران.
doi
10.22111/jhr.2022.40039.3253چکیده
جنگهای جانشینی از همان ابتدای تشکیل دولت سلجوقیان آغاز شد. سلاجقه نگرش قبیلهای به موضوع قدرت داشتند. براساس این نگرش، قدرت متعلق به تمام افراد قبیله بود که به نمایندگی از ایشان در اختیار خانوادهی حاکم قرار داشت. این نظام در زندگی قبیلهای و استپ کاربرد داشت، اما برای حفظ یکپارچگی در یک امپراتوری بزرگ، مانند سلجوقیان، که در هر بار جانشینی بیم آن میرفت جنگهای داخلی درگیرد، سودی نمیبخشید. مدعای پژوهش حاضر این است که سلجوقیان برای حل بحران جانشینی، دو الگوی اندیشهی سیاسی اسلام و ایران را مورد توجه قراردادند. مقالهی حاضردر صدد است تا به این پرسش پاسخ دهد که اندیشهی ایرانی و اسلامی چگونه به حل مسالهی جانشینی و مشروعیت سلجوقیان کمک نمود؟ به نظر میرسد بنیانهای نظری اسلامی در خصوص مسالهی جانشینی جایگاه ویژهای یافتند و در حفظ نظم و ثبات سیاسی سلجوقیان موثرافتادند، از این رو به بررسی مولفههای آن و آراء اندیشمندان مسلمان پرداخته می شود.