فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رفتار تنش- کرنش خاک‌ها نقش اساسی در تحلیل پایداری و پیش‌بینی نشست سازه‌های ژئوتکنیکی دارد و شرایط زهکشی در این میان اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. پس از رخداد زلزله، معمولاً شرایط کاملاً زهکشی‌شده یا زهکشی‌نشده در طبیعت حاکم نیست؛ زیرا خاک‌های دانه‌ای به‌دلیل نفوذپذیری بالا مستعد تغییرات حجمی بوده و اغلب از یک رفتار نسبتاً زهکشی‌شده پیروی می‌کنند. با وجود این، اثر چنین شرایطی هنوز در مطالعات ژئوتکنیکی به‌طور کامل درک نشده است. این پژوهش، به بررسی اثر مسیرهای کرنش برشی- حجمی کنترل‌شده بر رفتار مونوتونیک ماسه شماره 161 فیروزکوه پرداخته ‌است. بدین منظور، آزمایش‌های سه‌محوری فشاری و کششی اشباع در چهار حالت کاملاً زهکشی‌شده، زهکشی‌نشده و دو حالت نسبتاً زهکشی‌شده با نرخ کرنش حجمی انقباضی و انبساطی انجام شد. نتایج نشان داد که زاویه اصطکاک مؤثر بحرانی مستقل از شرایط زهکشی بوده و تقریباً ثابت باقی می‌ماند. با‌‌این‌حال، پاسخ فشار آب حفره‌ای و مقاومت برشی به‌شدت تحت تأثیر شرایط زهکشی قرار گرفت. در حالت زهکشی نسبی انقباضی، کاهش قابل توجه فشار آب حفره‌ای و بهبود سخت‌شوندگی کرنشی موجب دستیابی نمونه‌ها به بیشترین مقاومت برشی شد. در مقابل، مسیر زهکشی نسبی انبساطی با افزایش تخلخل و تجمع فشار آب حفره‌ای، افت چشمگیری در سختی و مقاومت ایجاد کرد؛ به‌ویژه در بارگذاری کششی که نمونه رفتاری کاملاً انقباضی و نزدیک به روانگرایی بروز داد. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهند که کنترل زهکشی می‌تواند نقش کلیدی در بهبود پایداری شیب‌های ماسه‌ای ایفا کند.