تأثیر عوامل سیاسی‌اجتماعی بر رکود و انحطاط اقتصادی ایران در دورۀ افغان‌ها (1135‌ـ‌1142 هـ‌.‌ق)

نویسندگان

1 نویسندۀ مسئول، عضو هیئت‌علمی و استادیار دانشکدۀ ایرانشناسی دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان

2 استادیار دانشگاه ولی عصر رفسنجان، دانشکده ایران شناسی

doi
10.22111/jhr.2021.39291.3196
چکیده

سقوط سلسلۀ صفویه در سال 1135ه.ق، ناشی از بحران‌های اقتصادی، سیاسی، نظامی و ایدئولوژیکی؛ زمینه را برای نیروهای موازی قبیله‌ای باز کرد؛ یکی از مهم‌ترین مسائل این دوره تأثیر اوضاع نابسامان سیاسی اجتماعی بر اقتصاد جامعه است. بی‌ثباتی سیاسی، هرج‌ومرج، استقرار نظام ملوک‌الطوایفی در مدت کوتاهِ سروری افغان‌ها جامعۀ ایران را درگیر مسائلی کرد و از همه مهم‌تر اینکه حیات اقتصادی ایران را تحت تأثیر خود قرار داد. سؤال اصلی نوشتار حاضر این است که اقتصاد ایران در دورۀ افغان‌ها چگونه از عوامل سیاسی اجتماعی تأثیر پذیرفته و دچار رکود و انحطاط شده است؟ به‌منظور یافت پاسخ این پرسش با تکیه‌بر روش توصیفی تبیینی، شرایط اقتصادی و تأثیر عوامل سیاسی اجتماعی بر وضع موجود بررسی شد و چنین به نظر رسید که نبود ثبات و امنیت سیاسی، پیدایش مراکز متعدد قدرت، اخذ مالیات‌های سنگین، ناامنی راه‌ها، قتل و غارت و کاهش جمعیت فعال کشور منجر به رکود و انحطاط اقتصادی و توقف تولید و تجارت داخلی و خارجی در دورۀ افغان‌ها شده است.