اثر تاریخ کاشت تأخیری بر صفات فنولوژیک، عملکرد دانه و برخی اسیدهای چرب هیبریدهای جدید آفتابگردان

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زراعت، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان، قزوین، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه زراعت، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان، قزوین، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه زراعت، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان، قزوین، ایران.

4 استاد، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

5 استادیار، گروه زراعت، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان، قزوین، ایران.

doi
10.22059/jci.2022.327169.2582
چکیده

به‌منظور ارزیابی اثر تاریخ کاشت تأخیری بر صفات فنولوژیک، اجزای عملکرد، عملکرد دانه و اسیدهای چرب لینولئیک و لینولنیک هیبریدهای جدید آفتابگردان، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار به‌مدت دو سال زراعی (94-1393 و 95-1394) در مزرعه واقع در بخش دانه­های روغنی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال بذر کرج اجرا شد. عوامل آزمایشی شامل سه تاریخ کاشت (به فاصله 15 روز پس از برداشت گیاه پاییزه (گندم) به‌ترتیب اول تیرماه، 15 تیرماه و 30 تیرماه) و هفت هیبرید آفتابگردان (برزگر، فرخ، هایسان 36، قاسم، شمس، آذرگل و هایسان 25) بودند. نتایج آزمایش اثر معنی­دار تاریخ کاشت بر تمامی صفات به‌جز تعداد دانه در طبق و اسید لینولنیک در سطح یک درصد و بر صفات درصد روغن و اسیدلینولئیک در سطح 5 درصد را نشان داد. هیبریدهای موردبررسی نیز در تمامی صفات به‌جز اسیدهای چرب لینولئیک و لینولنیک تفاوت معنی­دار با هم داشتند. دیررس­ترین هیبریدهای آزمایش هیبریدهای برزگر و آذرگل و زودرس­ترین هیبرید فرخ بود. بیش‌ترین عملکرد دانه نیز از تاریخ کاشت اول به میزان 2840 کیلوگرم در هکتار به‌دست آمد و در شرایط کشت تأخیری عملکرد تا 41 درصد کاهش یافت.