فراتحلیل برخی عاملهای زراعی مؤثر بر کاهش عملکرد ذرت علوفهای در ایران
نویسندگان
1 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3 دانشیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
4 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
5 دانشیار، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران،
6 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
7 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
8 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
9 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.
doi
10.22059/jci.2021.326061.2570چکیده
این مطالعه بهمنظور جزئیسازی عاملهای مدیریتی تأثیرگذار و تأثیرپذیر در امر تولید ذرت علوفهای در کشور و شناسایی عوامل محدودکننده آن انجام شد. در این بررسی دادههای بهدستآمده از 43 مورد گزارش نهایی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و یا مقالههای مستخرج از آنها طی 10 سال اخیر با استفاده از روش فراتحلیل (متاآنالیز) تجزیهوتحلیل شدند. براساس نتایج حاصل از این مطالعه در رابطه با گیاه ذرت علوفهای مشاهده شد که تراکم 65/5 درصد، تنش خشکی 44/13- درصد، رقم 31/0 درصد، تاریخ کاشت 54/2- درصد و کود نیتروژن 00/24 درصد از تغییرات عملکرد علوفه ذرت را توجیه کردند. نتایج این مطالعه نشان داد که با افزایش تراکم بوته بین 80 تا 100 هزار بوته در هکتار، عملکرد حدود 49/9 درصد افزایش معنیداری یافت. در شرایط تنش ملایم، تنش شدید و تنش خیلی شدید خشکی، عملکرد علوفه ذرت بهترتیب 30/25، 38/14، 99/8 درصد، بهطور معنیداری کاهش یافت. همچنین در مورد ارقام مختلف و گروههای مختلف رسیدگی، گروه 700، 83/3 درصد افزایش عملکرد معنیداری نسبت به سایر گروهها را موجب شده است. برای تاریخهای کاشت ذرت علوفهای بررسیشده نسبت به شاهد که نیمه اول خردادماه است کاهش عملکرد علوفه مشاهده شد. در نهایت بیشترین درصد افزایش عملکرد علوفه ذرت، از مصرف 450 کیلوگرم کود اوره در هکتار حاصل شد. بهطورکلی کود نیتروژن، تنش خشکی و تراکم کاشت بهترتیب بهعنوان مهمترین عوامل تأثیرگذار بر عملکرد علوفه ذرت در ایران شناخته شدند.
