تبیین جایگاه و کارکرد منصب نقیب در دوره آل بویه
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده تاریخ ایران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. تهران.
2 دانشجوی تاریخ ایران اسلامی، پژوهشکدة تاریخ ایران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران. ایران
doi
10.22111/jhr.2022.42253.3379چکیده
منصب نقیب یکی از مهمترین مناصب حکومتی در دورهی آل بویه است که جلوهای از نحوهی اعمال و مناسبات و عملکرد قدرت در این دوره را نشان میدهد. این پژوهش بر آن است تا با رویکرد توصیفی- تحلیلی به بررسی جایگاه و کارکرد منصب نقیب در دورهی آل بویه بپردازد و به این پرسش پاسخ دهد که: منصب نقیب در دورهی آل بویه چگونه برای هدایت و کنترل اذهان و ابدان سادات و علویان عمل میکرده است؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد که منصب نقیب در نسبت با قدرت قرار دارد و به مثابهی ابزاری برای اعمال قدرت در جهت کنترل اذهان و ابدان سادات عمل میکرده است، همچنین جایگاه و موقعیت نقبا به میزان توجه امرای بویهی به آنان بستگی داشت و اگر در جهت کنترل اعتراضات و رفع تهدیدها و تنشها موفق بودند که بیشتر مورد لطف واقع میشدند، در غیر اینصورت جایگاه آنها در خطر قرار میگرفت. علاوه براینکه منصب نقیب یکی از مهمترین ابزارهای قدرت حاکمیت برای اعمال قدرت و هنجارمند کردن جامعهی سادات بوده است که از طریق آن نظم در جامعه برقرار شود. ازآنجاکه این پژوهش مطاله ای تاریخی است لذا روش معمول گردآوری دادههامتکی بر منابع تاریخی و کتابخانهای و توصیف و تحلیلاین دادها در فرایند بررسی فرضیههای تحقیق خواهد بود.