آینده‌پژوهی بحران ایران و آمریکا را با رویکرد سناریونویسی و بر پایه تحلیل ساختاری اثرات متقابل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آینده پژوهی ،دانشگاه شاهد، تهران،ایران

2 استادیار گروه علوم سیاسی،دانشگاه شاهد، تهران،ایران

3 دانشیار گروه علوم سیاسی،دانشگاه شاهد، تهران،ایران

doi
چکیده

هدف این پژوهش، آینده‌پژوهی بحران سیاسی ایران و آمریکا با رویکرد سناریونویسی و تحلیل ساختاری اثرات متقابل است. روش تحقیق آن، سناریونویسی مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی می‌باشد. داده‌ها از طریق بررسی اسناد، مدارک، مقالات علمی، کتاب‌ها و وب‌سایت‌های معتبر گردآوری شده است و جامعه آماری، متشکل از منابع مکتوب و دیجیتال مرتبط با موضوع بود که به صورت هدفمند نمونه‌گیری و تحلیل شدند. روایی و پایایی از طریق رجوع به منابع معتبر و بازبینی متخصصان تأمین گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها در دو مرحله تحلیل ساختاری (شناسایی متغیرهای کلیدی) و سناریونویسی انجام شده است. یافته‌های تحلیل ساختاری، دو محرک کلیدی عدم قطعیت را شناسایی کرد: سطح تعامل‌گرایی/تقابل‌گرایی آمریکا و سطح انعطاف‌پذیری/صلابت راهبردی ایران. با ترکیب این دو محور، چهار سناریوی اصلی تدوین شد: بازگشت شکننده، تعادل تیره و تار، محاصره و رکود، و رانش به سمت درگیری. یافته‌ها نشان داد که بحران کنونی در حالت «تعادل تیره و تار» (سناریوی2) تثبیت شده که بیانگر تداوم بن‌بست راهبردی و فشار حداکثری در مقابل مقاومت فعال، با خطر دائمی تشدید است. نتیجه‌گیری کلی حاکی از آن است که خروج از این بن‌بست، مستلزم پذیرش واقعیت «همزیستی اجباری» و یافتن فرمولی جدید برای مدیریت تعارض توسط طرفین است، چرا که هیچ یک توانایی حذف دیگری را ندارند.