بررسی رابطۀ تندبادهای سواحل جنوبی ایران با مورفولوژی تپه های ماسه ای

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی دانشگاه یزد

2 کارشناس ارشد مدیریت مناطق خشک و بیابانی

doi
10.22059/jphgr.2014.50072
چکیده

هدف اصلی این پژوهش، تجزیه‎وتحلیل آماری باد و نقش آن در شکل­گیری انواع تپه­های ماسه­ای است. تجزیه‎وتحلیل داده­های بادسنجی پنج ایستگاه سینوپتیک منتخب در سواحل جنوبی ایران، با استفاده از نرم­افزار WRPLOTانجام گرفت. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﺍﺯ ﺭﺳـﻢ گل‎باد و گل‎طوفان، ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﺑﺎﺩ غالب عموماً ﻏﺮبی ‪ﺍﺳـﺖ و ﺑﺎﺩﻫﺎﻱ طوﻓﺎﻥﺯﺍ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﺟﻬﺖ غرب و جنوب ﻏﺮﺏ ﻣﻲﻭﺯﻧﺪ. ﻧﺘـﺎﻳﺞ حاصل از ترسیم گل‎ماسه با استفاده از نرم‎افزار Sand Rose Graph ﻧﺸﺎﻥ داد ﻛـﻪ جهت انتقال ماسه اغلب از قطاع جنوب و جنوب غرب به‎سمت شمال و شمال شرق است که با مورفولوژی تپه­های ماسه­ای موجود منطبق است. نتایج بررسی صحت شاخص RDD با استفاده از منطق بولین نشان داد، اهواز با 05/90 درصد حضور برای رسوب­گذاری در قطاع شمال­ شرقی، از بالاترین صحت برخوردار است. بندر جاسک با 8/336= t بیشترین توان را در حمل ماسه دارد. مقدار شاخص UDI در تمامی ایستگاه­ها کمتر از 59/0 است که نشان‎دهندۀ دوجهته‎بودن بادهای منطقه است. روی عکس‎های هوایی و تصاویر ماهواره­ای گوگل ­ارث، وجود تپه­های ماسه­ای از نوع تپه­های طولی، سیلک­های دندانه­ای کشیده و سیف نمایان است که حاصل بادهای دوجهتۀ جنوب ­غربی و جنوب ­شرقی هستند.