استراتژیهای سه کشور ایران، روسیه و چین در قبال افول نظم تکقطبی لیبرال
doi
چکیده
هدف: لیبرال دموکراسی به عنوان یکی از مهمترین نظامهای سیاسی و ایدئولوژیک در قرن بیستم، بر اصولی چون حقوق بشر، آزادیهای فردی، حکومت قانون و دموکراسی نمایندگی مبتنی است. این اصول نه تنها پایهگذار نظم سیاسی کشورهای غربی بودند؛ بلکه هژمونی خود را در سطح جهانی نیز به ویژه پس از پایان جنگ سرد تثبیت کردند. با این حال، در دو دهه اخیر، به ویژه با ظهور بازیگران ضد هژمون همچون ایران، روسیه و چین با چالش هایی مواجه شده است. هدف اصلی نوشتار حاضر، بررسی و تحلیل استراتژیهای ایران، روسیه و چین نسبت به افول نظم جهانی لیبرال است. روش: برای تحلیل دادهها و نیل به نتایج پژوهش از روش تحلیل مقایسهای یا تطبیقی استفاده شده و روش جمعآوری دادهها و اطلاعات نیز کتابخانهای و اینترنتی است. یافته ها: یافتههای پژوهش بیان میدارد که با وجود اصرار ایالاتمتحده به حفظ برتری خود در نظم لیبرال جهانی، این نظم با بحران جدی مواجه گردیده است. در این میان، نگاههای تجدیدنظرطلبانه سه کشور ایران، روسیه و چین به نظم فعلی جهان، آنها را در یک اردوگاه و در مخالفت با نظم تکقطبی آمریکا گرد آورده است. لذا همکاری راهبردی ایران، روسیه و چین در بلندمدت میتواند به شکلگیری نظم بینالمللی چندقطبی در عرصه بینالملل منجر شود. نتیجه گیری: نتیجه این نوشتار حاکی از آن است که علیرغم تلاش آمریکا برای جلوگیری از فروپاشی نظم تکقطبی لیبرال، این نظم با چالشهای اساسی مواجه است. در این راستا، سه کشور ایران، روسیه و چین با قرار گرفتن در اردوگاه شرق و با رویکردی ضد هژمونیک در صدد ایجاد یک نظم چندقطبی بر اساس هندسه و نظم جدید قدرت در نظام بینالملل بر آمدهاند که این امر میتواند باعث ایجاد معادلات و نظم پساآمریکایی و پساغربی در صحنه جهانی شود.
