تحلیل ژئوپولیتیکی چشم انداز آمایش سرزمین در کشور افغانستان و ارائه مدل راهبردی
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دکترای جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران ایران
3 استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
چکیده
در ساختار اقتصاد سیاسی جهان برخی کشورها توسعه یافته و برخی در حال توسعه میباشند. برخی از کشورها نیز به دلیل شکنندگی ژئوپولیتیکی و تهدیدات و بحرانهای داخلی و محیط خارجی نهتنها توسعه نیافتهاند بلکه در مسیر توسعه نیز در حال حرکت نیستند. افغانستان نیز در حال حاضر جزء کشورهای بحرانی و توسعه نیافته جهان محسوب میگردد که هیچ چشمانداز مشخصی برای حرکت در جهت توسعه ندارد؛ نه در سطح نظریه پایه توسعه، نه راهبردهای مشخص و منسجم توسعه و نه هیچگونه سند عملیاتی با ضمانت اجرا. این مشکلات افغانستان ریشه در مسائل جغرافیایی، فرهنگی، سیاسی و امنیتی داخلی و خارجیدارد. بنابراین برنامهریزی جهت توسعه سرزمینی این کشور نیز در گرو حل و چارهاندیشی مسائل مذکور است. برنامه-ریزی راهبردی با چهارچوب و ملاحظات سیاسی و امنیتی میتواند سبب کاهش تهدیدات امنیتی و چالشهای سیاسی و در نتیجه توسعه سرزمینی گردد. بنابراین در این مقاله سعی شده است تا عوامل داخلی و خارجی اثرگذار بر آمایش سرزمینی در کشور افغانستان از منظر ژئوپولیتیکی مورد تحلیل قرار گیرد. در این راستا دو سوال قابل طرح است که: 1) قوتها، ضعفها، فرصتها، تهدیدهای ژیوپولیتیکی کشور افغانستان در راستای آمایش سرزمینی این کشور کدامند؟ 2) براساس عوامل ژیوپولیتیک داخلی و خارجی چگونه می توان چشمانداز آمایشسرزمین در کشور افغانستان را ترسیم نمود؟ این مقاله به شیوهای توصیفی- تحلیلی نگاشته شده است و دادههای مورد نیاز نیز به شیوۀ کتابخانهای، اسنادی و بهرهگیری از پایگاهها و سایتهای معتبر اینترنتی گردآوری شده است.
