مدلسازی تغییرات پوشش سرزمین شهرستان تبریز با استفاده از شبکۀ عصبی مصنوعی و زنجیرۀ مارکف
نویسندگان
1 کارشناس ارشد محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، مازندران
2 استادیار گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، مازندران
3 استادیار گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، مازندران
4 کارشناس ارشد ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشگاه پیام نور، تهران
doi
10.22059/jphgr.2014.50075چکیده
هدف از پژوهش پیش رو، مدلسازی تغییرات کاربری اراضی شهرستان تبریز برای سالهای 1395 و 1400 با استفاده از مدلساز تغییر سرزمین (LCM) در محیط سامانۀ اطلاعات جغرافیایی است. برای این کار، تجزیهوتحلیل و بارزسازی تغییرات کاربریها، بهکمک سه دوره از تصاویر ماهوارۀ لندست مربوط به سالهای 1367، 1380 و 1390 انجام گرفت و نقشههای پوشش اراضی جداگانهای برای هر سال تهیه شد. مدلسازی پتانسیل انتقال، بهکمک الگوریتم پرسپترون چندلایۀ شبکۀ عصبی مصنوعی با استفاده از شش متغیر مستقل صورت پذیرفت و میزان تخصیص تغییرات کاربریها به همدیگر، بهروش زنجیرۀ مارکف مورد محاسبه قرار گرفت. نتایج حاصل نشان داد که در کل دورۀ مورد بررسی، یعنی بین سالهای 1367 تا 1390، حدود 5195 هکتار به وسعت مناطق شهری و مسکونی افزوده شده است که اراضی مرتعی بهویژه مراتع درجۀ یک، اراضی کشاورزی و درنهایت اراضی بایر و شورهزار، بهترتیب با مساحت 3488، 1007 و 484 هکتار تبدیل اراضی، بیشترین سهم را در افزایش وسعت اراضی شهری و مسکونی داشتهاند. نتایج پیشبینی پوشش اراضی نیز نشان داد که میزان توسعه و رشد شهری تبریز تا سال 1395 مساحتی برابر با 1037 هکتار و تا سال 1400 حدود 2033 هکتار خواهد بود.
