آینده جایگاه جمهوریاسلامی ایران به عنوان یک کنشگر جهانی: رویکرد آیندهپژوهی تکاملی درافق سال 2050 میلادی
نویسندگان
1 دکتری علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، علوم سیاسی و تاریخ، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
doi
چکیده
در نظام بینالمللی عصر حاضر، جمعیت یکی از عناصر بنیادین تعیینکننده قدرت یک کشور محسوب میشود. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش آیندهپژوهی تکاملی، به ارزیابی نقش جمعیت ایران در تبدیل شدن به یک کنشگر جهانی در افق 2050 میپردازد. جامعه آماری شامل قدرتهای بزرگ و نوظهور جهانی (چین، هند، ایالات متحده، روسیه، ژاپن، عربستان سعودی، ترکیه، عراق و ایران) است که با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند و ابزارهای مقایسهای و سناریوهای آیندهپژوهی، دادهها تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهند که ایران در افق 2050 تنها به جمعیتی حدود 99 میلیون نفری و GDPای معادل 700 میلیارد دلاری دست خواهد یافت، که در مقایسه با کشورهایی مثل چین، هند و ایالات متحده وضعیت ضعیفی دارد. ایران بدون مدیریت صحیح از "پنجره فرصت جمعیتی" و بدون توسعه اقتصادی و نظامی، نمیتواند در بلندمدت به یک کنشگر جهانی تبدیل شود. این مطالعه نشان میدهد که فقط کشورهایی که دارای جمعیت زیاد و ثروت فراوان هستند قادر به تبدیل شدن به قدرتهای بزرگ هستند. ایران با وجود موقعیت ژئوپلیتیکی استراتژیک و شبکههای دیپلماتیک در غرب آسیا، در بهترین سناریو به یک قدرت منطقهای قویتر تبدیل خواهد شد، اما این امر به معنای رسیدن به جایگاه یک کنشگر جهانی نیست. بنابراین، ایران نیازمند برنامهریزی دقیق و سرمایهگذاری گسترده در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی است تا بتواند از ظرفیتهای موجود در جمعیت و موقعیت جغرافیایی خود استفاده کند.