صحت سنجی روایات سریه ذات‌السَلاسِل و ارزیابی اسناد و اخبار آن

نویسندگان

1 گروه معارف اسلامی- دانشکده ادبیات و علوم انسانی - دانشگاه اصفهان- اصفهان- اصفهان- ایران

doi
10.22111/jhr.2021.31076.2614
چکیده

سریه ذات‌السلاسل یکی از حوادث مهمی است که در دوران رسوالله (ص) رخ داد؛ اما اخبار و اسناد موجود درباره آن پراکنده و ناهمسو است. سنجش اعتبار و جایگاه روایات این سریه موضوعی است که منابع اسلامی و پژوهشگران معاصر به آن کمتر توجه کرده‌اند. این جستار به‌دنبال آن است تا اخبار و اسناد مرتبط با سریه ذات‌السلاسل را ارزیابی و دیدگاه مختار را تبیین نماید. پژوهش کتابخانه‌ای حاضر به شیوه مطالعه تاریخی و توصیفی، اسنادی تنظیم و منابع تاریخی، کلامی، فقهی، تفسیری و ادبی فریقین (شیعه و سنی) مورد استفاده قرارگرفته است. در مقاله، نخست روایات مختلف درباره سریه به تفکیک آمده، سپس تحلیل و برخی دلایل تعارض‌ها، ارزیابی و درنهایت سریه بازخوانی شده‌است. نتایج حاصل گویای آن است که تعارض سندی و ناهمگونی محتوایی اخبار و گزینش‌های منابع اسلامی مانع آن شده تا روایت پیوسته‌ای از سریه، غرض و سرانجام آن ارائه گردد. در عین حال بخشی از تحولات سیاسی و اجتماعی و جایگاه افراد بر اساس این اخبار استخراج و تحت‌تأثیر آن است.