تحلیل آیندهمحور ریسکهای اقتصادی و مالی شرکتهای دانشبنیان ایران: چارچوبی برای سناریونویسی و سیاستگذاری بیمهای
نویسندگان
1 دکتری اقتصاد بین الملل، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی، دانشکده مدیریت، دانشگاه پیام نور، گرمسار، ایران.
3 دکتری اقتصاد مالی و پولی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
هدف پژوهش حاضر، تحلیل آیندهمحور ریسکهای کلان اقتصادی و مالی شرکتهای دانشبنیان ایران و طراحی سناریوها و سیاستهای بیمهای سازگار با وضعیتهای مختلف آینده است. این پژوهش از نوع اکتشافی–تحلیلی است و از تلفیق سه ابزار اصلی تحلیل محیط کلان (STEEP)، تحلیل ساختاری متغیرها (MicMac) و سناریونویسی راهبردی بهره میبرد. ابتدا ۵۰ متغیر کلیدی از حوزههای اقتصادی، نهادی، بیمهای، فناورانه و اجتماعی شناسایی و سپس ۲۰ متغیر تأثیرگذار برای تحلیل ساختاری انتخاب شد.نتایج نشان داد سه پیشران اصلی شامل «کارآمدی نهاد سیاستگذار نوآوری»، «انعطافپذیری سیاستهای حمایتی مالی دولت» و «کیفیت تنظیم مقررات حمایتی» بیشترین نقش را در تعیین مسیرهای آینده اکوسیستم دانشبنیان ایفا میکنند. بر پایه این پیشرانها، چهار سناریوی راهبردی شامل «ائتلاف پیشرو»، «پویایی مقطعی»، «تلاش ناکام» و «سقوط نظاممند» ترسیم شد که هر یک پیامدهای متفاوتی برای تابآوری، جذب سرمایه و نرخ شکست پروژههای فناورانه به همراه دارند. در ادامه، بستهای سیاستی شامل طراحی بیمه شکست پروژه، الگوریتم تخصیص منابع مالی بر مبنای شاخصهای نوآوری، مشوقهای مالیاتی عملکردمحور، ایجاد پورتال یکپارچه حمایتهای دانشبنیان، و سازوکارهای پایش و ارزیابی اثربخشی سیاستها پیشنهاد شده است. این اقدامات میتوانند زمینهساز عبور از اکوسیستم شکننده فعلی به سوی یک نظام نوآور، پیشبینیپذیر و مقاوم در برابر عدم قطعیتهای آتی باشند.