فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیل شایع‌ترین بلای طبیعی است که بیشتر جمعیت جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اخیراً سیل‌های شدید در مناطق شهری به ­دلیل شهرنشینی کنترل‌ نشده و تغییرات اقلیمی، بیشتر اتفاق می‌افتد و در سال‌های آینده نیز به رشد خود ادامه خواهد داد. پیشگیری از چنین حوادثی ممکن نیست، اما با پیشرفت تکنولوژی، می‌توان مناطق آسیب‌پذیر در برابر سیل را از طریق مدل‌سازی دوبعدی رویدادهای حدی بارش شناسایی کرد. مدل HEC-RAS از محبوب‌ترین مدل‌های هیدرولیکی است که از آن جهت شبیه‌سازی سیلاب‌ها استفاده می‌شود. گرگان ­رود به ­عنوان پرآب‌ترین رودخانه استان گلستان، همواره خسارات زیادی را به این استان وارد نموده است. در این مطالعه به­ منظور بررسی اثر لایروبی بر سیلاب سال 1398 استان گلستان، ارتفاع‌های کف رودخانه گرگان ­رود از خروجی سد وشمگیر تا شهر آق‌قلا به ­ازای 5/0، 1 و 2 متر با استفاده از نرم‌افزار GIS و افزونه HEC-GeoRAS تغییر یافت و DEM منطقه جهت اعمال این تغییرها اصلاح گردیدند. از نرم‌افزار (2D) HEC-RAS به ­منظور شبیه‌سازی پهنه، عمق و سرعت سیلاب سال 98 در استان گلستان با در نظر گرفتن اثر لایروبی استفاده گردید. نتایج نشان داد که لایروبی ضمن افزایش ظرفیت عبور آب گرگان­رود، تأثیر چشمگیری را در کاهش پهنه سیلابی خصوصاً در بالادست محدوده مورد مطالعه نشان نداد اما باعث کاهش سطح آب‌گرفتگی در شهر آق‌قلا گردید. همچنین نقشه‌های خطر نشان داد که با اعمال لایروبی به ­میزان 5/0، 1 و 2 متر، به­ ترتیب 1/1، 7/4 و 7/12 درصد از عمق مناطق پرخطر در شهر آق‌قلا کاهش یافت.