شناسایی و تحلیل پیشرانهای تأثیرگذار بر آینده هویت دینی در جامعه ایرانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری آینده پژوهی ،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه شاهد، تهران،ایران
2 استادیار گروه آینده پژوهی دانشگاه پدافند هوایی خاتمالانبیا (ص) ،تهران، ایران
doi
چکیده
مسئله هویت جامعه ایرانی در طول تاریخ فراز و نشیبهای زیادی پشت سرگذاشته است. در میان عناصر مختلف هویتی، دین مهمترین عنصر هویتبخش و عامل انسجام و وحدتآفرین در جامعه ایرانی بوده است. از حدود دو قرن پیش تاکنون رویارویی با دگر هویتی مدرنیته غربی، هویت دینی را به یک موضوع چالشبرانگیز تبدیل کرده و تغییرات سریع فرهنگی و اجتماعی جهان معاصر، پرسش از آینده هویت دینی را بیشازپیش مطرح نموده است. سؤال اصلی این پژوهش آن است که سناریوهای آینده هویت دینی جامعهایران چیست؟ رویکرد پژوهش از نوع اکتشافی با بهرهگیری از ابزار سناریونویسی بر اساس مدل پیترشوارتز است؛ که پس از شناسایی پیشرانها بر اساس نظرات خبرگانی به تعداد 5 نفر به تحلیل و بررسی وضعیت هریک از آنها پرداختهشده و سپس سناریوهای آینده هویت دینی ترسیمشده است. ابزار تحلیل دادهها بهرهگیری از نرمافزار میک مک است. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که چهار پیشران جهانیشدن، رسانههای ارتباطی نوین، حاکمیت و مسائل کلان اقتصادی پیشرانهای کلیدی تاثیرگذار بر آینده هویت دینی در ایران به شمار میروند و از بر همکنش عدم قطعیتهای حاصل شده نیز میتوان چهار سناریو برای آینده هویت دینی در جامعه ایرانی ترسیم کرد.
