طراحی سیستم کنترل ترکیبی مبتنی بر فازی برای کاهش ارتعاش سازه با استفاده از مخزن پشت‌بام و میراگر مغناطیسی

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز

2 دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تبریز

3 دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تبریز

4 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز

doi
10.22034/ceej.2025.62705.2374
چکیده

سیستم‌های کنترل ترکیبی به‌منظور بهره‌مندی از مزایای سیستم‌های کنترل غیرفعال و نیمه‌فعال به‌کار می‌روند. در این پژوهش یک سیستم کنترل ترکیبی نوین معرفی می‌شود که تلفیقی از میراگر جرمی مایع تنظیم‌شونده و میراگر مغناطیسی است. مخازن عمیق با استفاده از روش هازنر (Housner) به‌عنوان میراگر جرمی مایع تنظیم‌شونده در نظر گرفته می‌شوند. این مخازن که در دسته سیستم‌های کنترل غیرفعال قرار می‌گیرند، در پشت‌بام سازه نصب شده و پارامترهای آن به کمک الگوریتم جستجوی الگو بهینه‌سازی می‌شوند. میراگر مغناطیسی به‌عنوان سیستم نیمه‌فعال در طبقه آخر سازه نصب شده و ولتاژ ورودی آن با استفاده از کنترل‌کننده فازی محاسبه می‌شود. درنتیجه نیروی کنترلی لازم برای کاهش پاسخ سازه مجهز به سیستم کنترل ترکیبی به‌دست می‌آید. نتایج تحلیل 20 نوع سیستم کنترل ترکیبی با ابعاد مختلف مخزن برای دو ارتعاش زلزله حوزه دور و دو ارتعاش زلزله حوزه نزدیک نشان می‌دهند که با به‌کارگیری سیستم کنترل ترکیبی معرفی‌شده، میانگین پاسخ جابه‌جایی و شتاب سازه می‌توانند به‌ترتیب تا 40 درصد و 30 درصد کاهش یابند. همچنین با بررسی تأثیر ارتفاع مایع و حجم مخزن مشخص می‌شود که افزایش ارتفاع مایع و حجم مخزن می‌تواند بر کاهش پاسخ‌های جابه‌جایی و شتاب سازه تأثیر مثبت بگذارد.