فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقشه‌های شناختی فازی روشی پرکاربرد در تحلیل محتوا هستند که به کمک آن‌ها می‌توان روابط علت و معلولی بین شاخص‌های مختلف را استخراج و از آنجا که روابط علت و معلولی و تعیین شاخص‌ها در مطالعات آینده‌پژوهی از اهمیت بالایی برخوردار است، پژوهش حاضر به واکاوی نقش عملکردی آنها در این قبیل پژوهش‌ها می‌پردازد. لذا نوع پژوهش کاربردی–توسعه‌ای با رویکرد کیفی است. جامعه آماری پژوهش 243 عنوان مقالات مرتبط طی یک دهه گذشته از سال 2014 تا 2024 در بخش مطالعاتی و در بخش میدانی جهت اجرای دلفی فازی دو مرحله‌ای 12 نفر از اساتید دانشگاهی می‌باشد. در بخش مطالعاتی با رویکرد فراترکیب 67 عنوان مقاله مرتبط با موضوع، از بین 243 عنوان مرتبط، احصاء که منتج به استخراج 24 مضمون شد که مضامین مربوطه در سه مبحث نقش عملکردی نقشه‌های شناختی فازی در تعیین عدم قطعیت (11 مضمون)، مشخص نمودن عدم تعیُن (7 مضمون) و تحلیل ریسک (6 مضمون) دسته‌بندی شدند. در بخش میدانی با اجرای دو مرحله دلفی فازی و کسب نظر خبرگان، در تعیین عدم قطعیت نُه مضمون، در تعیین عدم تعیُن پنج مضمون و در تحلیل ریسک چهار مضمون به توافق خبرگان رسید. یافته‌های پژوهش نشان داد جایگاه نقشه‌های شناختی فازی در تعیین عدم قطعیت به بحث مهم و حساس تصمیم‌گیری و فرآیند‌های مربوط به آن، در تعیین عدم تعیُن مبتنی بر تبیین روابط علّی بین پدیده‌ها و عوامل اثرگذار و در تجزیه و تحلیل ریسک بر پایه اجرای برنامه‌ها با توجه به پیامدهای آنها، نتایج حاصل از پیامدها و تحلیل‌های مربوطه نمود می‌یابد.