چالشهای عصری و ضرورت واکاوی عفاف و حجاب در آیینۀ مقاصد و اصول شرعی
نویسندگان
1 دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
در جهان کنونی، بهرغم روند شتابزده توسعه و تحول در زندگی مادی بشر و تنوع در ابزار، در دستیابی به مقاصد و اهداف انسانی و تأمین حق امنیت و حریت و بالاخره در بازیابی هویت ملتها، موانع و بحرانهای متعددی ایجاد شده است که بهشدت اذهان اندیشمندان جوامع را به خود مشغول ساخته است. توسعه پورنوگرافی، اباحیگری، تقدم اصالت لذت و قدرت و منفعت بر رعایت حقوق معنوی و حدود اخلاقی، گسترش خشونت، و غیره این پرسش را قوت میبخشند که طراحان جنگ سرد در حذف مرزهای جغرافیایی با گسترش ارتباطات چهچیزی جز تخدیر افکار و وارونهسازی رفتار را جستوجو میکنند؟ ازسوی دیگر، ملتهای بیدار اسلامی در راستای حفظ هویت ملی و ارزشهای دینی، در مقابله با این هجمه بیحد و حصر بایستی چه تمهیداتی لحاظ کنند تا حفاظت از حقوق معنوی و سلامت نسل، نفس، و عقل در آیندۀ این ملتها بهصورتی شایسته رقم بخورد.در این راستا، حجاب و رعایت عفاف از مختصات ارزشی زن مسلمان در سراسر جهان است که ضرورت و بداهت عقلی و شرعی آن در داخل و خارج از ابعاد گوناگون واکاوی شده است، اما بهسبب تأثیر عمیق آن در تحکیم ارزشها، نفی هویت ابزاری از زنان، تأمین امنیت فرد و اجتماع، و غیره همچنان به آن فراوان حمله میشود؛ بنابراین در جوامع اسلامی، بررسی و تحلیل موضوع از ابعاد گوناگون ضروری است و بایستی با ایجاد تحول ساختاری در پاسخگویی از موضع انفعال به موضع فعال جهانیان را در این امر به واکنشی منطقی فرا خواند.در این نوشتار، بر اساس دغدغههای مذکور، اهتمام بر آن است که پشتوانههای منطقی ـ عقلانی حکم عفاف و حجاب در آیینه غایات و مقاصد و اصول اسلامی بررسی شود و تأملات اندیشمندان غیر اسلامی در ابراز نگرانی از مخاطرات موجود و ارائه شیوههای حکیمانه ازسوی اسلام در برونرفت از این بنبست با رویکرد پشتوانههای احکام شرعی بررسی شود.