بررسی جایگاه مولفه‌های هویت‌بخش و مشروعیت‌ساز بر پایه سنت‌های ایرانی و اسلامی در اندیشه کمال‌الدین‌عبدالرزاق سمرقندی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشدتاریخ تشیع گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه ایلام، ایران، ایلام.

2 استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه ایلام، ایران، ایلام.

3 دانشیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه ایلام، ایران، ایلام.

doi
10.22111/jhr.2021.37134.3044
چکیده

کمال‌الدین‌عبدالرزاق‌سمرقندی(887-816‌ه‌ق)،یکی از مورخان عصرتیموری می‌باشد که با بررسی مهمترین اثر تاریخی او به نام مطلع‌السعدین و مجمع‌البحرین می‌توان دریافت که به حوزه رویکردهای هویتی‌ بر پایه سنت-های ایرانی و اسلامی ورود پیدا کرده است. براین اساس، پژوهش حاضر در صدد پاسخ به این سوال می‌باشد که: سنن مغولی، هویت‌فرهنگی و تاریخی جامعه‌ایرانی و تأثیر آن بر مشروعیت‌سیاسی پساایلخانی در اندیشه کمال‌الدین‌عبدالرزاق سمرقندی چگونه بازتاب یافته است؟حاصل‌پژوهش که با رویکرد توصیفی‌تحلیلی انجام شده بیانگر آن است که: سنن قبیله‌ای از جمله پیوستگی تیموریان با قبیله برلاس مغولی، دو گانگی نژادی امرای درباری، پیوستگی و استمراربخشی به هویت‌ایرانی از دوره‌باستان تا عصرتیموریان، پیوندسازی فرهنگ‌ایرانی با هویت‌اسلامی،عنایت ویژه به پیوستگی شریعت و طریقت،توجه به اصول ایرانشهری و مؤلفه‌های آن ازجمله فره‌ایزدی،پیوستگی دین و سیاست و عدالت و دادگری مهمترین انگاره‌های مورد نظر سمرقندی در تشخص‌بخشی به هویت‌ایرانی در عصرتیموری بوده که برآیند آن اعطای مشروعیت‌سیاسی به امرای‌تیموری و توجیه‌سازی حکمرانی آنان بوده است.