بررسی ماهیت درونزایی و برونزایی نقدینگی در اقتصاد ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی
2 استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی
doi
10.22034/ecoj.2021.46454.2898چکیده
هدف اصلی این مطالعه افزایش درک سازوکار خلق نقدینگی در اقتصاد ایران با استفاده از دادههای فصلی طی سالهای 1399:3-1362:2 از طریق ارزیابی تجربی دو نظریه اصلی پولی (نظریه پول درونزا (پساکینزینها) و نظریه پول برونزا (پولگرایان)) است. در اکثر مطالعات تجربی در تشخیص ماهیت درونزایی و برونزایی نقدینگی از آزمون علیت گرنجر و همانباشتگی استفاده شده است اما به دلیل برخی محدودیتهای مدل هم انباشتگی، کریستوف و سیریل (2020) آزمونی جایگزین مبتنی بر مفهوم اقتصاد سنجی درونزا پیشنهاد میدهند. ازاینرو، بهمنظور مقایسه و تشخیص ماهیت نقدینگی در اقتصاد ایران ابتدا تخمین مدل در مطالعه حاضر براساس آزمون همانباشتگی صورت گرفته و در ادامه با توجه به محدودیتهای ذکر شده از روش رگرسیون ابزاری استفاده شده است. شواهد تجربی حاکی از تائید برونزایی نقدینگی در بازه زمانی 1379:4-1362:2 (تا قبل از خصوصیسازی بانکها) بوده، اما در بین سالهای 1380:1-1399:3 نتایج بهدست آمده حاکی از آن است که؛ 1) ماهیت نقدینگی در بازه زمانی مذکور درونزا است و 2) دیدگاه ساختارگرایان و ترجیحات نقدینگی درونزایی پول پساکینزی مورد تأیید است. بر این اساس، درونزایی نقدینگی در بازه زمانی 1380:1-1399:3 نشان میدهد که علاوه بر بانک مرکزی، بانکها نیز امکان خلق و ایجاد نقدینگی در اقتصاد را دارند.