تخمین اثر بازگشتی به تفکیک صنایع سنگین و سبک ایران با افزایش درونزای کارایی انرژی
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه الزهرا
2 عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی
doi
10.22034/ecoj.2022.48641.2959چکیده
یکی از چالشهای اقتصاد ایران، مصرف فزاینده انرژی است. بهبود کارایی انرژی به عنوان ابزاری غیرقیمتی، یکی از سازوکارهای مقابله با روند فوقالذکر است اما اثر بازگشتی پدیدهای اقتصادی است که وقوع آن باعث کاهش کامل یا ناقص ذخیره انتظاری انرژی ناشی از بهبود کارایی میشود. برآورد اثر بازگشتی در کنار برخورداری از توجیهات اقتصادی، میتواند برای سیاستگذاران در راستای اتخاذ تصمیمهای آگاهانه یاریرسان باشد. در این مقاله با مدلسازی درونزای بهبود کارایی انرژی، اثر بازگشتی صنایع به تفکیک صنایع سنگین و سبک برای دوره زمانی 1374-1398 با روش دادههای پانل برآورد گردید. نتایج برای دوره مورد بررسی حاکیست که اولاً صنایع سنگین و سبک ایران برخوردار از زیانهای ناشی از مقیاس هستند اما در عین حال افزایش عوامل تولید باعث افزایش تولیدات این صنایع میشود. ثانیاً بهبود کارایی انرژی در صنایع سنگین و سبک ایران دارای فرآیند "فراموشی حین کار" است. ثالثاً متوسط اثر بازگشتی صنایع سنگین برابر با 127/3 درصد و همین رقم برای صنایع سبک برابر با 711/1 درصد است. قابل ذکر است که سهم جزء تولیدی اثر بازگشتی هم برای صنایع سنگین و هم برای صنایع سبک بیشتر از سهم جزء جانشینی بوده و به ترتیب برابر با 6/79 % و 4/93 % است.