اثر برخی از کودهای آلی و زیستی در کاهش جمعیت نماتد مولد گره ریشه (.Meloidogyne spp) روی انار

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

2 دانشیار، بخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان، اصفهان، ایران.

3 دانشیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

4 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

5 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

doi
10.22059/jci.2021.312965.2472
چکیده

یکی از عوامل بیماری‌زای گیاهان از جمله انار، نماتد‎های مولد گره ریشه (Meloidogyne spp.) هستند که خسارت‌های قابل­توجهی به این محصول مهم صادراتی وارد می‌سازند. با توجه به اهمیت موضوع در سال زراعی 98-1397 در دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان پژوهشی با تیمارهایی شامل کودهای آلی کمپوست (40، 60 و 80 تن در هکتار)، ورمی­کمپوست (40 تن در هکتار) و ماده تجاری ماری‌گلد (200، 300 و400 گرم در مترمربع) روی گونه غالب Meloidogyne javanica، در شرایط گلخانه، به­صورت طرح کاملاً تصادفی روی نهال‌های انار انجام شد. شاخص‌های اندازه­گیری، شامل تعداد گال روی ریشه، تعداد کیسه تخم و جمعیت نهایی تعداد تخم و لارو سن دوم موجود در گرم خاک و ریشه و فاکتورهای رشدی نهال‌های انار بودند. فاکتور تولیدمثل و درصد کاهش و یا افزایش جمعیت نماتد مولد گره ­ریشه، در هر تیمار نسبت به جمعیت اولیه‌ همان تیمار محاسبه شد. نتایج نشان داد تیمار ورمی­کمپوست (40 تن در هکتار) با کاهش جمعیت 35/94 درصد تعداد تخم و لارو بیش‌ترین اثر را در کاهش جمعیت نماتد مولد گره ریشه نسبت به سایر تیمارها داشته ­است. تیمارهای ماری‌گلد 400، 300 و 200 گرم در مترمربع به‌ترتیب با 47/93، 21/91 و 65/92 درصد کاهش جمعیت نماتد و تیمارهای کمپوست 80، 60 و 40 تن در هکتار به‌ترتیب با 67/89، 55/86 و 81/86 درصد کاهش در مراتب بعدی قرار گرفتند.

کلیدواژه‌ها