بررسی تطبیقی مبانی التزام به عقد با تأکید بر نظریه اعتماد
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد واحد درود
2 دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشگاه قم
doi
10.22091/csiw.2016.724چکیده
مهمترین وجه تمایز تعهدات حقوقی از وعدههای اخلاقی قدرت اجبارکنندهی آن است که به شکل ضمانت اجرای حقوقی ظاهر میشود. این نیروی الزامآور از کجا نشات میگیرد؟ ضرورت پاسخگویی به این پرسش مهم به ارائهی نظریههایی انجامیده است که هر یک به تفاوت، حامیان بسیار دارند. از یک سو، طرفداران نظریهی اراده بر قصد متعهد تأکید میکنند و از سوی دیگر، اجتماعیون با مبنا قراردادن ملاکهای گوناگون ــ بسته به داعیهای که دارند ــ هر یک بر معیاری متمایز اصرار میجویند. اقتصادیون به کارآمدی میاندیشند و عدالت جویان بر طبل انصاف میکوبند. در این میان، قائلین به نظریه اعتماد به جای ارادهی متعهد ، اعتقاد معقول و انتظارات مشروع مخاطب را مطمح نظر قرار دادهاند. در این مقاله مهمترین نظریههای مطرح در حوزهی حقوق قراردادها مورد نقد و بررسی قرار میگیرند. در این راستا نظریه اعتماد به عنوان نظریهای که میتواند کاستیهای نظریه اراده را جبران کند با تفصیل بیشتری بررسی، و نتایج مثبت و منفی پایبندی به آن ارزیابی شده است، و جایگاه آن در حقوق موضوعه ایران با ملاحظهی مبانی فقهی آن مطالعه خواهد شد.