ارزیابی تغییرات کاربری اراضی با استفاده از داده های سنجش از دور (مطالعه موردی: حوزه آبخیز نوکآباد، شهرستان خاش)
نویسندگان
1 استادیار مرتع و آبخیزداری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
2 استادیار آبخیزداری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران .
3 مربی پژوهشی، عضو هیات علمی پژوهشکده دام های خاص، دانشگاه زابل . زابل، ایران.
4 کارشناس ارشد آبخیزداری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران .
doi
چکیده
شناسایی و بررسی تغییرات کاربری اراضی میتواند به مدیران و برنامهریزان در شناخت عوامل مؤثر بر تغییر کاربری و اتخاذ تصمیمات صحیح مدیریتی سطوح مختلف کمک نماید. پژوهش حاضر باهدف بررسی تغییرات کاربری اراضی و تعیین طبقات کاربری اراضی با استفاده از روش سنجش از دور در حوزه آبخیز نوکآباد شهرستان خاش در استان سیستان و بلوچستان انجام شد. بدین منظور پس از تعیین مرز محدوده مورد مطالعه با استفاده از نقشههای 1:50000، دادههای چند زمانه مرتبط، از ماهواره لندست سازمان زمینشناسی آمریکا اخذ شد. پس از انجام تصحیحات هندسی، رادیومتری و اتمسفری، طبقهبندی کاربری اراضی بر روی تصاویر ماهوارهای برای دورههای زمانی موردمطالعه (سالهای 2016 -2010 -2005 -2000 -1994) تعیین شد. صحت نقشههای تولیدی با استفاده از آزمون صحت کلی و آماره کاپا تعیین شد. پس از تهیه نقشه کاربری اراضی در محیط نرمافزار ArcGIS، مقایسه تغییرات کاربری اراضی بین دورههای مطالعاتی مذکور (هر دوره آماری با دوره آماری قبلی) انجام شد. بر اساس نتایج حاصل، صحت کلی طبقه-بندی نقشههای کاربری تولیدی برای سالهای 1994 (45/97%)، 2000 (21/97%)، 2005 (04/98%)، 2010 (09/97%) و 2016 (06/97%) نسبتاً خوب ارزیابی شد. نتایج حاصل از بررسی روند تغییرات کاربریهای اراضی مشخص نمود که بیشترین تغییرات از نظر وسعت مربوط به مراتع کوهستانی و کمترین تغییرات مربوط به رودخانهها بوده و در این بین اراضی کشاورزی و مناطق مسکونی تغییرات متوسطی را داشته است که علت عمده این تغییرات را میتوان تغییرات اقلیمی و دخالتهای انسانی دانست. این نتایج گویای آن است که شناخت صحیح تغییرات کاربری اراضی موجب میگردد، مدیران نقاط قوت و ضعف طرحهای اجرایی خود را شناسایی نموده و نسبت به برطرف ساختن آنها اقدام نمایند.