وهمناک در ادبیات کهن ایران
نویسندگان
1
doi
چکیده
پژوهش فروید با عنوان «شگرف» زیر عنوان ادبیات روانکاوانه مطرح میشود. این مقاله، دو اثر از ادبیات کهن فارسی را از دیدگاه گونة ادبی وهمناک بررسی میکند: گنبد سیاه از نظامی گنجوی که متنی شگفت است و حکایتی از فرج بعد از شدت (از تنوخی) که متنی شگرف است. این آثار زیر مجموعة نوع ادبی دیگریاند که وهمناک/ فانتاستیک نام دارد و در آن ترس و تردید خواننده شرط اول محسوب میشود: بسته به این که خواننده حوادث داستان را به علل طبیعی نسبت دهد یا فراطبیعی، داستان به ترتیب زیر عناوین شگرف و شگفت قرار میگیرد. روایت فرج بعد از شدت، به محرمات و ممنوعیتهای حاکم بر جامعه میپردازد. دختر قاضی شهر با عمل نباشی، ممنوعیتی را نقض میکند و علیه پدر و جامعه که زنانگی او را فراموش کردهاند، شورش میکند.