فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش، بررسی پویایی ارتباط میان صنایع مختلف بورسی (اعم از صادرات‌محور و واردات‌محور) و دو متغیر کلان اقتصاد ایران یعنی نرخ ارز و نرخ بهره (نرخ بازده تا سررسید اوراق خزانه اسلامی) در بازۀ زمانی 9 سپتامبر 2021 (18 شهریور 1400) تا 11 ژوئن 2024 (21 خرداد 1403) است. برای این منظور، از مدل TVP-VAR با رویکرد اتصال فرکانس بهره گرفته شده است، تا سرریز ریسک میان متغیرها در کوتاه‌مدت و بلندمدت بررسی شود. یافته‌ها حاکی از آن است که شاخص کل اتصالات، حداکثر تا حدود 45 درصد افزایش یافته و پس از سال 2024 روندی کاهشی داشته است. نرخ بهره در طول دورۀ بررسی، به‌عنوان دریافت‌کنندۀ خالص ریسک از صنایع عمل کرده و نشان می‌دهد سیاست‌گذار پولی در ایران عمدتاً واکنشی بوده است. در مقابل، نرخ ارز در هر دو گروه صنایع صادرات‌محور و واردات‌محور، نقش انتقال‌دهندۀ ریسک را ایفا کرده، بااین‌تفاوت که اثرگذاری آن بر صنایع واردات‌محور، به‌ویژه صنعت سرمایه‌گذاری‌ها، شدیدتر بوده است. ازسوی‌دیگر، صنعت پتروشیمی در میان صنایع صادرات‌محور مهم‌ترین انتقال‌دهندۀ ریسک محسوب شده و بیشترین اثر را بر صنایعی چون فلزات اساسی، کانی فلزی و سیمان داشته است. درحالی‌که در صنایع واردات‌محور، هرچند نرخ ارز نقش عمده‌ای در سرریز ریسک ایفا می‌کند، برخی صنایع نظیر اطلاعات و ارتباطات و خودروسازی، در بلندمدت می‌توانند شوک‌هایی را به بازار ارز منتقل کنند. همچنین، صنعت آب، برق و گاز مهم‌ترین دریافت‌کنندۀ ریسک در کل دورۀ بررسی بوده است. این نتایج بیانگر اهمیت مدیریت پایدار بازار سرمایه در کنترل نوسانات نرخ ارز و نرخ بهره است. از نظر کاربردی، یافته‌ها می‌توانند به سیاست‌گذاران در طراحی ابزارهای مدیریت ریسک و تقویت ثبات در بازارهای مالی کمک کنند.