تبیین و بررسی لشکرکشی‌های‌ تنبیهی ایلخانان بر ضد حکام محلی؛ مطالعه موردی حکومت محلی لُر بزرگ

نویسندگان

1 گروه تاریخ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

2 گروه تاریخ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

3 گروه تاریخ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

doi
10.22111/jhr.2020.35601.2912
چکیده

تشکیل حکومت ایلخانی در ایران به صلحی پایدار و قطع لشکرکشی‌های ویرانگر مغول منتهی نشد. برخی حکام محلی ایرانی به دلیل مقابله با حاکمیّت مغول، مورد حمله تنبیهی سپاه ایلخان قرار ‌گرفتند. اثرات تخریبی لشکرکشی‌های تنبیهی ایلخانان مغول، در مواردی ملایم‌تر از تهاجم اولیّه مغول نبود. هدف اصلی پژوهش حاضر که با روش توصیفی- تحلیلی و بر پایه منابع مکتوب تنظیم شده، پاسخ به این پرسش است که: چه عوامل و زمینه هایی موجب شد تا برخی اتابکان لُر بزرگ علیه حاکمیّت ایلخانان طغیان نموده و با لشکرکشی‌های تنبیهی آنها مواجه شوند؛ این لشکرکشی‌ها چه پیامدهایی به‌همراه داشت؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که: شرایط سیاسی و اوضاع نابسامان دربار و خلاء قدرت ناشی از مرگ ارغون و بعضی عوامل دیگر، سبب کاهش اقتدار حکومت ایلخانی و طغیان اتابک افراسیاب شد. ظلم بی‌حد او و دست‌اندازی به سرزمین‌های دیگر در جهت مقابله با حاکمیّت مغول و کشتار مغول‌ها، خشم دربار ایلخانی را بر‌انگیخت. لشکریان اعزامی به لُر بزرگ، فراتر از یک مأمورّیت داخلی، ضمن کشتار افراد و به اسارت بردن نیروی‌کار فعّال، اموال مردم را به تاراج ‌بردند. حملات گسترده آنها سبب نابسامانی‌های اجتماعی و ضعف بنیان‌های اقتصادی و انحطاط کشاورزی و فعالیت‌های مرتبط با آن در سرزمین لُر بزرگ شد.