بررسی عوامل تاثیرگذار بر کارایی بانک‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها و مدل رگرسیون لاجیت و پروبیت

نویسندگان

1

2

3 دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22051/jfm.2025.47090.2921
چکیده

صنعت بانکداری یکی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصاد کشورهای درحال‌ توسعه است و این کشورها برای حفظ ثبات اقتصادی و حرکت به سمت پیشرفت، نیاز به سیستم بانکی کارا دارند. هدف اصلی این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر کارایی بانک‌های عضو بورس اوراق بهادار تهران است. در این پژوهش تأثیر متغیرهای حاکمیت شرکتی، مدیریت ریسک، اندازه بانک، بازده حقوق صاحبان سهام، اهرم مالی، شرایط کلان اقتصادی و ساختار بازار بانک بر کارایی بانک‌های خصوصی بررسی شد‌ه‌است. جامعه آماری این پژوهش شامل 11 بانک عضو بورس تهران و فرابورس ایران در دوره زمانی 1401-1391 است. اطلاعات مورد نیاز از گزارش‌ها تلفیقی حسابرسی شده منتشره بانک‌ها در سایت کدال و سایت بانک مرکزی ایران استخراج ‌شده است. در این پژوهش ابتدا امتیاز کارایی با کمک نرم‌افزار DEAPv2,1 به دست آمد. سپس، تأثیر متغیرهای پژوهش بر کارایی با کمک مدل رگرسیون لاجیت و پروبیت و زبان آماری R و نرم‌افزار RStudio  بررسی شد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد متغیرهای حاکمیت شرکتی، مدیریت ریسک و بازده حقوق صاحبان سهام بر کارایی بانک‌های عضو بورس اوراق بهادار تهران تاثیر مثبت و معنی‌دار و متغیر‌های اندازه بانک، اهرم مالی، شرایط کلان اقتصادی و سهم بازار بانک به‌صورت معنی‌داری تأثیر منفی بر کارایی بانک‌های عضو بورس اوراق بهادار تهران دارند