پیشنیازها و پیشرانهای تحقق تمدن نوین اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری
نویسندگان
1 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 گروه آینده پژوهی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری آیندهپژوهی دانشگاه ایوانکی
doi
چکیده
در جهانبینی اسلامی دو رکن اساسی «انسانسازی» و «تمدنسازی» جهت رسیدن به اهداف متعالی الهی، درخششی بیبدیل دارد و قرآن کریم هدف از بعثت رسولان را انسانسازی بهعنوان نیل به هدف اصلی خلقت دانسته و ازاینرو تمدنسازی جهت ایجاد فضای مناسب برای تحقق انسانسازی اهمیت بسیاری دارد. از طرفی وجود ظرفیتهای بیبدیل اسلامی در ابعاد گوناگون، مبین قدرت تمدنسازی اسلام در ابعاد جهانی است. در این میان، اندیشهها و نظرات رهبر معظم انقلاب اسلامی در موضوعات مختلف مبحث تمدن نوین اسلامی، یکی از مهمترین و عمیقترین مباحثی است که تاکنون مطرحشده و دارای ویژگیهای منحصربهفرد در موضوعات تمدن پژوهی، تمدنسازی و آیندهنگری جهان اسلام است؛ لذا در مقاله حاضر با تمرکز بر دیدگاههای ایشان سعی گردیده پیشرانها و پیشنیازهای تحقق تمدن نوین اسلامی با استفاده از آیندهپژوهی گردآوری و موردبحث قرار گیرد. رویکرد این تحقیق اکتشافی - آمیخته بوده و در روش کیفی، ضمن بررسی اسناد و متون و مصاحبه با 7 خبره، با استفاده از روش تحلیل محتوا، پیشرانها و مؤلفههای تحقق تمدن نوین اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری گردآوریشده است. در بخش کمی نیز از طریق پیمایش خبرگی و پرسشنامه، برای اعتبارسنجی و اولویتبندی هریک از پیشنیازها و پیشرانهای تحقق تمدن نوین اسلامی اقدام شده است. بر اساس یافتههای پژوهش، پیشنیازهایی چون آیندهنگری در تمدن سازی، نظام سازی و تعالی الگوی مدیریت، اصلاح سبک زندگی و پیشرانهایی مانند علم و فناوری، وحدت کشورهای اسلامی، معنویت از مهمترین مواردی هستند که در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب بیان شدهاند.
