نقد و تحلیل روند تحقیقات و تألیفات در موضوع زنان در ایران

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم انسانی

doi
چکیده

در میان تحقیقات علوم انسانی در ایران، موضوعات زنان، با آنکه دارای عناوین متنوع و متعددی است، ولی جزء رشته‌های نوپا و جدید محسوب می‌شود؛ ودر نظام علمی کشور، اهمیت این‌ دانش به لحاظ سیاسی، فرهنگی و اقتصادی مورد کم‌توجهی قرار‌گرفته ‌است. در مقاله حاضر، به بررسی‌ اجمالی تغییرات پدید آمده نسبت به جایگاه زنان در ایران، چالش‌ها و موضع‌گیری‌های دوگانه در مورد موضوعات مبتلا به آنان (مانند تناقصی تحصیل و اشتغال) پرداخته‌شده و ضرورت تولید و تنظیم الگوی سازمان‌یافته و متناسب با جامعه‌ی اسلامی ـ ایرانی به‌عنوان خلاء اصلی به‌خصوص در بخش‌های پژوهشی و تحقیقات علوم انسانی و مطالعات زنان، اشاره‌شده است. این مقاله، در برگیرنده‌ی گزارشی از طرح پژوهشی انجام‌گرفته در گروه بررسی مسائل زنانِ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است. در این پژوهش علاوه بر گزارش روند تحقیقات در موضوعات مربوط به زنان در بیست سال گذشته (1363-1383)، الگویی جامع شامل 27 متغیر سه بُعدی به‌عنوان شاخصه‌ی ارزیابی معرفی‌می‌شود که این پژوهش را از تحقیقات مشابه آن متمایزمی‌نماید. یافته‌های تحقیق حاضر حاکی از آنند که تحقیقات و تألیفات بیشتر در موضوعات فردی زنان، با پیروی از شرایط اجتماعی به‌جای نگرش به ابعاد توسعه‌ای از جمله محورهای سیاسی، فرهنگی و اقتصادی بوده است؛ به علاوه، الگوی خاصی که مبین سیر مشخص و حاکم بر جهت تحقیقات باشد، یافت نشد.