نگرشی بر مشارکت زنان در عرصه علم و تکنولوژی در جهان
نویسندگان
1 دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
قرن حاضر، قرنی است که در آن نقش علم و تکنولوژی بهطور روزافزونی در تمام جنبههای زندگی تجلییافته است. باور عمومی بر این است که علم و تکنولوژی پاسخگوی بسیاری از مشکلات جهانی خواهد بود و نقش آن برای رفاه زندگی بشر بسیار حیاتی است. در این میان نقش نیمی از جمعیت جهان، یعنی زنان، در این فرآیند چندان روشن نیست. هر چند انتظارمیرود تکنولوژی ابزاری برای افزایش و تقویت مشارکت اجتماعی زنان باشد. در همه جای جهان، زنان عموماً، حضور قاطعی در عرصههای علم و تکنولوژی ندارند. از جمله دلایل این موضوع، اول دیدگاه خود زنان دربارهی نقش و عملکردشان در جامعه و دوم، انتظارات جامعه از مشارکت آنان است. در بخش آموزشی، گرچه بخش مهمی از دانشجویان در سطح کارشناسی را در بسیاری از کشورهای جهان زنان تشکیلمیدهند، اما شواهد حاکی است که به مرور در سطوح بالاتر، تعداد زنان کم و کمترشده و در سطوح بالای علمی تعداد آنها بسیار اندک میشود. به گونهای که هر چه به سطوح بالاتر علمی نزدیک شویم از تعداد زنان کاستهمیشود. افزون بر این، تفاوتهای جنسیتی در انتخاب رشتههای تحصیلی نیز مشاهدهمیشود. زنان بیشتر به سراغ رشتههای هنری و علوم اجتماعی میروند و کمتر در رشتههای علوم طبیعی و مهندسی وارد میشوند. در صنعت عمدتاً زنان به سمت مشاغلی که تاکید بر نیروی فیزیکی دارد گرایشدارند و کمتر به سراغ مشاغلی که بر مهارتهای فنی و فکر خلاق متکی است میروند. این مقاله به بررسی ادبیات موجود در این زمینه میپردازد و نشانمیدهد که چگونه نقش زنان در کاربرد و پیشبرد علم و تکنولوژی میتواند به بهبود وضعیت جامعه بیانجامد. همچنین این مقاله درصدد است نشاندهد که چگونه علم و تکنولوژی میتواند برموقعیت زنان اثرگذارد.