حق داشتن وکیل در اسلام و حقوق بین‌المللی بشربا تأکید بر مرحله تحقیقات مقدماتی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق بین‌الملل دانشکده حقوق دانشگاه قم

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل دانشگاه قم

doi
10.22091/csiw.2015.896
چکیده

حق داشتن وکیل یکی از ابزارهای دفاعی متهم به شمار می‌آید که به وسیله‌ی آن شخص فرصت اثبات بهتر بی‌گناهی یا دفاع از حقوق خویش را خواهد یافت. برآیند اعمال این حق در مرحله‌ی تحقیقات مقدماتی جلوگیری از اجحاف نسبت به حقوق متهم و حفظ کرامت انسانی وی می‌باشد. در این رهگذر بیان دیدگاه‌های اسلام، به عنوان مکتبی که مبین و پاسدار ارزش‌های اخلاقی و حقوق انسانی در بالاترین سطح ممکن مطابق با فلسفه‌ی وجودی و غایت حیات آدمی است، در کنار سنجش اسناد و موازین بین‌المللیِ برآمده از تجارب و اندیشه‌های بشری می‌تواند به لحاظ علمی و کاربردی متضمن نتایج ارزشمندی باشد. در نوشتار پیش رو، ضمن نگاهی کلی به رویکرد حقوق اسلام و حقوق بین المللی بشر پیرامون حق داشتن وکیل، این مسأله بررسی شده است که بر مبنای این دو نظام میزان قابلیت اعمال این حق و چگونگی تضمین آن در مرحله‌ی تحقیقات مقدماتی به چه صورت قابل تحلیل است. از سوی دیگر وکیل به عنوان دادرس متهم چه معیارهای رفتاری‌ای به ویژه در مرحله‌ی مقدماتی فرآیند دادرسی باید رعایت نماید، تا از موازین اسلامی و بین‌المللی تخطی نکرده باشد.