بررسی اثر تقویم زراعی بر پتانسیل بهره‌وری آب اقلیمی (PCWP) ذرت در دشت مغان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، گروه آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران و محقق بخش تحقیقات خاک و آب مرکز تحقیقات

2 استادیار موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 استاد، آبیاری و زهکشی گروه آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران.

4 استادیار، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22059/jci.2020.293896.2313
چکیده

چکیده پتانسیل بهره­وری آب اقلیمی (PCWP) شاخصی مهم برای کمی‌سازی اثربخشی عوامل ذاتی بر بهره­وری فیزیکی است. یکی از عوامل مهم مؤثر بر این شاخص تقویم زراعی است. با توجه به اهمیت زراعت ذرت و ضرورت ارتقای بهره­وری آب، شاخص PCWP  برای هشت تقویم زراعی و پنج مزرعه ذرت در سال زراعی 95-1394 بررسی شد. تقویم­های زراعی از منابع رسمی موجود و جلسات کارشناسی احصا شد. اجزایPCWP از مدل رشد فائو (عملکرد) و روش استاندارد پنمن- مانتیث- فائو (تبخیر- تعرق) تعیین شد. برای ذرت ­علوفه­ای میانگین PCWP در کشت دوم نسبت به کشت اول 23 درصد افزایش داشت و از منظر ارتقای بهره­وری آب تقویم­های کشت دوم توصیه می­شود. با وجود افزایش 7/13 درصدی PCWP در کشت دوم ذرت دانه­ای، استفاده از تقویم­های کشت اول توصیه می­شود. با توجه به تغییرات بهره­وری آب (WP) و اجزای آن، تخصیص آب و برنامه­ریزی آبیاری بر مبنای ETc و متناسب با تقویم زراعی ضروری است. برای مقایسه و تحلیل درست در انتخاب تقویم زراعی، استفاده از WP بر مبنای ETc و عملکرد واقعی مناسب نبوده و لازم است از مقادیر PCWP بر مبنای پتانسیل تولید اقلیمی (CPP) در شرایط آبی (IPP) و ETc استفاده شود.