تحلیل مکانی مناطق ایمن و پرخطر برای دفن پسماند جامد (مطالعه موردی: استان اصفهان)

نویسندگان

1 گروه مهندسی نقشه‌برداری، دانشکده مهندسی عمران و حمل و نقل، دانشگاه اصفهان

2 گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران و حمل و نقل، دانشگاه اصفهان

3 گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران و حمل و نقل، دانشگاه اصفهان

doi
10.22034/ceej.2023.53750.2191
چکیده

جانمایی ایستگاه‌ها و مراکز جمع‌آوری، پردازش و دفن پسماند شهری و روستایی نیازمند ارزیابی زیست‌محیطی است. بدین منظور، تهیه بانک اطلاعاتی از داده‌ها و تحلیل مکانی لایه‌ها برای اعمال حداقل فاصله مورد نیاز از مناطق مهم یا آسیب‌پذیر، اهمیت بسزایی در ارزیابی زیست‌محیطی دارد. در این پژوهش، با گردآوری، آماده‌سازی و روی‌ هم­گذاری 70 لایه اطلاعاتی در سطح استان اصفهان با نرم‌افزار ArcGIS و اعمال بافر (Buffer Zone) برای هرکدام از محدوده‌های ممنوعه (بین 200 متر تا 8 کیلومتر)، مشخص شد فقط 43% سطح استان قابلیت اجرای دفنگاه‌ها را داراست. همچنین در بین 210 دفنگاه‌ و مراکز پردازش پسماند موجود استان، فقط 16% در مناطق مجاز قرار گرفته‌اند. در این بین، 37% مراکز حداقل 3 تعارض با ضوابط و آیین‌نامه‌های محیط‌زیستی (وضعیت نامطلوب) داشته و 5/9% حداقل 5 تعارض (وضعیت بسیار نامطلوب) دارند. اکثر این مراکز نیز از نوع دفن‌گاه‌های پسماند شهری و روستایی است. همچنین شهرستان‌هایی با بیشترین محل‌های دفن‌گاه نامطلوب مشخص شد و پیشنهاد گردید تا جابه ­جایی این مراکز در اولویت اقدامات محیط‌زیستی استان قرار گیرد. به­ علاوه پیشنهاد شد تا دسته‌بندی مناطق از دو به سه‌دسته مجاز، مشروط و ممنوعه در آیین‌نامه‌ها تغییر یابد. در این شرایط با شناسایی مناطق آسیب‌پذیر اما مجاز به اجرای محل‌های دفن پسماند، می‌توان تمهیدات ویژه مهندسی برای آن­ها در نظر گرفت.