نقش عالمان شیعه مهاجر ایرانی در گسترش معارف شیعی دکن (مطالعه موردی دوره عادلشاهیان و نظامشاهیان)
نویسندگان
1 استاد گروه تاریخ دانشگاه اصفهان
2 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه اصفهان
3 استادیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهان
doi
10.22111/jhr.2020.33602.2737چکیده
دولتهای شیعه عادل شاهیان (895 – 1097 هـ ق) و نظام شاهیان (895 – 1046 هـ ق) مصادف با حاکمیت صفویان در ایران و به سبب ارتباط نزدیک با آنان، از دانشمندان شیعه مهاجر ایرانی برای گسترش معارف شیعی در مناطق تحت حاکمیت خود بهره بردند و با تلاش این دانشمندان هویت شیعی در بین ساکنان این مناطق نهادینه شد؛ بهگونهای که این هویت پس از قرنها هنوز عامل تعیینکنندهای در اندیشههای مذهبی ساکنان منطقه دکن است. سؤال اصلی پژوهش این است که دانشمندان شیعه مهاجر ایرانی چه نقشی در گسترش معارف شیعی در بین ساکنان قلمرو دولتهای عادل شاهیان و نظام -شاهیان داشتهاند؟ فرضیه این است که دانشمندان شیعه مهاجر ایرانی با بهکارگیری توان علمی و مذهبی خود ازجمله تربیت شیعی حکام، تشکیل کلاسهای درس، برگزاری جلسات مناظره، تألیف کتب شیعی و برگزاری مراسم مذهبی در نهادینه شدن مذهب تشیع در بین ساکنان مناطق تحت حاکمیت دولتهای عادل شاهی و نظام شاهی مؤثر بودهاند. دستآوردهای پژوهش حاکی از آن است که دانشمندان شیعه با فعالیت در زمینههای ذکرشده در مناطقی که پیشازاین کمترین شناخت نسبت به تشیع وجود داشت، توانستند بیشترین اثرگذاری در بین ساکنان این مناطق جهت آشنایی با آموزههای مذهب تشیع را بر جای گذارند؛ بهگونهای که هرساله بر سیل جمعیت مشتاقان به فراگیری علوم شیعی و حضور در محافل علمی و مذهبی که توسط آنان تأسیس شده بود افزوده میشد. نظر به اهمیت موضوع این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانهای صورت گرفته است.