بازاندیشی در تحقق دفاعیات کیفری اضطرار و اکراه در مصادیق مشتبه
نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی دانشکده حقوق دانشگاه قم
2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه قم
doi
10.22091/csiw.2015.809چکیده
اضطرار و اکراه، همواره در زمرهی دفاعیات قابل استناد در رفع مسؤولیت کیفری از اشخاص به شمار میروند. تمییز دو دفاع مزبور از یکدیگر به جهت ترتب آثار حقوقی متفاوت بر آنها امری اجتناب ناپذیر است. گاه در شمول این دو دفاع نسبت به برخی مصادیق تردید به وجود میآید که اعمال برخی ضوابط جهت دفع این تردید کارساز خواهد بود. این امر در شرایطی است که گاه هیچیک از این ضابطهها کارآمد نبوده و تعلق مصداق به دفاع مرتبط مستلزم استناد به یک اصل است. در این مقاله، ضمن مفهوم شناسی ضرورت، اضطرار و اکراه، از ثمرهی نزاع بحث شده و ضوابط مزبور که شامل وجود خطر و تهدید، وجود شخص ثالث، تعیین یا انتخاب عمل و اجرای تهدید توسط تهدید کننده، میباشند مورد بررسی قرار گرفته و به اصل اولیه در صورت بقای تردید پرداخته شده است. ضمن اینکه نهاد «اکراه موقعیت» که در حقوق غرب برای برون رفت از این موارد مشتبه تأسیس گردیده، مورد مطالعه قرار گرفته است.