تاثیرکاربرد توام ورمی‌کمپوست و باکتری‌های ریزوسفری محرک رشد گیاه بر عملکرد دانه کنجد

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر رفسنجان، رفسنجان، ایران.

2 دانش‏آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر رفسنجان، رفسنجان، ایران.

doi
10.22059/jci.2021.321216.2533
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر کاربرد هم‌زمان ورمی‌کمپوست و باکتری‌های محرک رشد بر شاخص­های عملکرد، درصد روغن و پروتئین و هم‌چنین غلظت عناصر در دانه کنجد (.indicum L Sesamum) یک آزمایش گلخانه‏ای به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در دانشگاه ولی عصر رفسنجان در سال 1393 به‌اجرا درآمد. فاکتورهای آزمایش شامل ورمی‌کمپوست در چهار سطح (صفر (V0)، یک (V1)، دو  (V2) و چهار (V3) درصد) و باکتری‌های محرک رشد در پنج سطح (بدون باکتری (B0)، تلقیح با یک باکتری از گروه سودوموناس‏های فلورسنت دارای توان حل فسفات‏های معدنی (B1)، تلقیح با جدایه‏ای از باکتری‌‏های آزوسپیریلوم (B2) و ازتوباکتر (B3) با توان تثبیت نیتروژن، و تلقیح مخلوط سه باکتری (B4)) بودند. نتایج نشان داد که کاربرد ورمی‌کمپوست و باکتری‌های محرک رشد، هر یک به‌تنهایی باعث افزایش معنی‏دار درصد روغن (به‏ترتیب تا 7/80 و 4/15 درصد)، غلظت پتاسیم، آهن و منگنز دانه کنجد شدند. هم‌چنین کاربرد هم‌زمان ورمی‌کمپوست و باکتری‌های محرک رشد توانست به‌طور معنی‌داری تعداد و وزن دانه، تعداد و وزن کپسول، میزان پروتئین دانه، غلظت نیتروژن، فسفر و مس دانه را افزایش دهد. در مجموع کاربرد هم‌زمان ورمی‌کمپوست و باکتری‌های محرک رشد، از طریق رابطه هم‏افزایی باعث افزایش عملکرد دانه کنجد و محتوای عناصر معدنی آن شدند.