مطالعه بیان افتراقی ژن‌های بافت مجرای تخمدان در فاز فولیکولی مرتبط با باروری در بز با استفاده از داده‌های ترانسکریپتومی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی ، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 گروه علوم دامی ، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 گروه علوم دامی ، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
10.22124/ar.2025.30377.1892
چکیده

تخمدان‌ها، اندام‌های تولیدمثلی مهمی در پستانداران ماده هستند که مستقیماً بر چرخه فحلی و توانایی‌های تولیدمثلی تأثیر می‌گذارند. هدف این پژوهش، شناسایی ژن‌های مرتبط با تخمدان در بز نژاد یونشانگ، شامل دو گروه با میزان باروری پایین و باروری بالا و تجزیه هستی‌شناسی ژن‌های شاخص به­منظور شناسایی مسیرهای متابولیکی و فعالیت‌های مولکولی دخیل در مراحل آبستنی است. در این مطالعه، ترانسکریپتوم توالی mRNA  ۱۲ نمونه از بافت مجرای تخمدان بزهای سه‌ساله نژاد بز سیاه یونشانگ از پایگاه اطلاعاتی NCBI  استخراج و ذخیره شد. پیش‌پردازش داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای FastQC  و Trimmomatic  انجام شد. تجزیه بیان افتراقی ژن‌ها با استفاده از بسته نرم‌افزاری Cufflinks  و تجزیه هستی‌شناسی ژن‌ها با کمک پایگاه‌های دادهDAVID  وGENECARD  صورت گرفت. در نهایت، ۶۹۰۰۵ شناسه ژن روی ترانسکریپتوم دو گروه شناسایی شد، تنها ژن‌هایی با  log2 fold change ≥ ±3  و q-value < 0.05  به­عنوان ژن‌های شاخص، انتخاب شدند که شامل ۲۲ ژن بود. بیشترین میزان بیان در ژن‌های LGALS15، LGALS16، U1 و XLOC_03533 مشاهده شد. شاخص‌ترین ژن از نظر میزان بیان در هر دو گروه، شناسه ژن،XLOC_019343  است که در گروه باروری پایین‌تر، بیشتر بیان شده، اما در پایگاه‌های اطلاعاتی فاقد نام اختصاصی است. بیشترین بیان در گروه با باروری بالا مربوط به ژنXLOC_03533  و در گروه با باروری پایین مربوط به ژن‌های LGALS15،LGALS16  وU1  است که بالاترین تفاوت بیان را نیز نشان دادند. این ژن‌ها در فرآیندهایی مانند بازسازی آندومتر، لانه‌گزینی جنین، تشکیل جفت و سازگاری ساختاری و عملکردی مرتبط با فرآیندهای تولیدمثلی نقش دارند.