فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قابلیت ادراک‌شده یکی از مفاهیم کلیدی و پر‌کاربرد در حوزۀ‌ روان‌شناسی محیطی است که در شناخت رابطۀ‌ الگوهای رفتاری و نیازهای کاربران با محیط به کار می‌رود. ازطرفی، بخش بسیار مهمی از فرایند حفاظت در میدان‌های تاریخی، مشارکت ذی‌نفعان و رابطۀ متقابل آن‌ها با محیط است. این مفهوم در حوزۀ حفاظت معماری، هنوز جایگاه مشخص و روشنی ندارد؛ ازاین‌رو تعیین جایگاه قابلیت‌های ادراک‌شده در فرایند حفاظت، به‌خصوص در میدان‌های تاریخی به‌عنوان گونه‌ای از فضای عمومی شهری، می‌تواند در شناخت و درک بیشتر و کامل‌تر ارتباط ذی‌نفعان با میدان و در پی آن تصمیم‌های حفاظتی تأثیر‌گذار باشد. هدف این پژوهشِ کاربردی، تبیین و بررسی نقش قابلیت در فرایند حفاظت میدان‌های تاریخی شهری است. در پژوهش حاضر، نخست در رویکردی تحلیلی و با روش توصیفی، آرا و نظرات معتبر با محوریت مفهوم قابلیت ادراک‌شده بررسی شده است؛ سپس در یک فرایند استدلال منطقی، جایگاه این مفهوم در فرایند حفاظت میدان‌های تاریخی تعیین شده است. به این منظور، مفاهیم روندهای مشارکتی در حفاظت و مدیریت تغییرات با نقش محوری ذی‌نفعان از یک‌سو و مفاهیم ارزش، نیاز و ادراک در حوزۀ قابلیت ادراک‌شده ازسوی دیگر، بررسی و رابطۀ میان آن‌ها مستدل شد. نتایج نشان می‌دهد که تبیین قابلیت‌های ادراک‌شده توسط ذی‌نفعان میدان‌های تاریخی و تفسیر آن‌ها و سپس تهیۀ راهبردهای اقدامی مناسب با این قابلیت‌ها و شرایط ادراک ذی‌نفعان، می‌تواند به رویکرد توصیه‌شده از پایین به بالا و نقش ذی‌نفعان در حفاظت از میدان‌های تاریخی کمک کند.‌