اثر تغذیه مکمل‌های کیلاته و معدنی عناصر کم‌نیاز بر عملکرد، قابلیت هضم مواد مغذی، فراسنجه‌های خونی و قوام مدفوع گوساله‌های شیرخوار هلشتاین

نویسندگان

1 گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

5 گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.22124/ar.2025.30644.1896
چکیده

این پژوهش با هدف مقایسه اثر تغذیه شکل‌های کیلاته و معدنی عناصر کم‌مصرف (روی، مس، منگنز، کروم، سلنیوم و کبالت) بر عملکرد، قابلیت هضم مواد مغذی، فراسنجه‌های خونی و قوام مدفوع گوساله‌های شیرخوار هلشتاین انجام شد. بدین منظور، از گوساله‌هایی با سن 3±7 روزگی و وزن بدن اولیه 8/3±2/36 کیلوگرم، در سه تیمار و 12 تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. تیمارها شامل: 1- شاهد (بدون مکمل مواد معدنی)، ۲- تغذیه با دو گرم مکمل معدنی به­ازای هر رأس گوساله در روز و 3- تغذیه با دو گرم مکمل کیلاته به­ازای هر رأس گوساله در روز بودند. نتایج نشان داد افزودن مکمل کیلاته موجب بهبود وزن بدن در روزهای ۳۰ و ۶۰ آزمایش، افزایش وزن روزانه در دوره‌ ۱ تا ۳۰ روزگی آزمایش و کل دوره و نیز بهبود عملکرد کلی رشد گوساله‌ها شد (05/0>P). بین گوساله‌های دریافت‌کننده مکمل کیلاته و معدنی از نظر وزن 30 روزگی و افزایش وزن روزانه یک تا 30 روزگی، اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد. مکمل کردن شیر گوساله‌ها با مواد معدنی کیلاته سبب افزایش ماده خشک مصرفی کل و روزانه، استارتر مصرفی و ضریب تبدیل خوراک شد (05/0>P). نتایج پژوهش حاضر نشان داد که افزودن مکمل معدنی و کیلاته عناصر کم‌مصرف به شیر گوساله‌ها سبب بهبود قابلیت هضم ماده خشک، ماده آلی، چربی خام و الیاف نامحلول در شوینده خنثی شد (05/0>P). افزودن عناصر معدنی به شیر باعث افزایش غلظت گلوکز خون شد (05/0>P)، در حالی ‌که تأثیر معنی‌داری بر غلظت کلسترول، تری‌گلیسرید، نیتروژن اوره‌ای، پروتئین کل، آلبومین و گلوبولین نداشت. غلظت روی سرم در گروه دریافت‌کننده مکمل معدنی بیشتر از سایر گروه‌ها بود (05/0>P)، در حالی‌ که این اختلاف با گوساله‌های دریافت‌کننده مکمل کیلاته معنی‌دار نبود. گوساله‌های گروه شاهد و مکمل کیلاته، به­ترتیب بیشترین (30/2) و کمترین (86/1) نمره قوام مدفوع را بین تیمارهای آزمایشی داشتند (05/0>P). به‌طور کلی، نتایج این مطالعه نشان داد که افزودن مکمل مواد معدنی با منبع کیلاته و غیرآلی به شیر مصرفی می­تواند موجب بهبود عملکرد، وضعیت قوام مدفوع و فراسنجه­های اندازه­گیری ­شده در گوساله‌های شیرخوار نسبت به گروه شاهد ‌شود.