واکاوی آینده‌پژوهانه افول قدرت آمریکا در هندسه نظم نوین جهانی به روش تحلیل لایه‌ای علت‌ها

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

2 دانشجوی دکترا آینده پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

doi
چکیده

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق، آمریکا خود را به‌عنوان قدرت اول جهان معرفی و با برتری قابل‌توجه در عرصه سیاسی، نظامی و اقتصادی توانست موقعیت مسلطی در عرصه بینالمللی بهدست آورد، اما در حال حاضر، نشانه‌هایی مبتنی بر افول سیاسی این کشور قابل مشاهده است. از این‌رو پژوهش حاضر با روش آینده‌پژوهانه تحلیل لایه‌لایه‌ای علت‌ها و به‌صورت اکتشافی به‌دنبال شناسایی علل افول قدرت آمریکا در هندسه نظم نوین جهانی است. پژوهش از نوع کاربردی به‌صورت آمیخته (کیفی و کمی) است که داده‌های آن با بررسی اسناد، مدارک و مطالعات کتابخانه‌ای و همچنین مصاحبه به‌صورت برگزاری دو پنل خبرگی گردآوری شده است. رویکرد پژوهش استفاده از روش آینده‌پژوهی تحلیل لایه‌ای علت‌ها است. نتایج مصاحبه‌ها و مطالعات کیفی به‌صورت پرسشنامه محقق ساخت در اختیار جامعه 73 نفره از صاحب‌نظران و خبرگان مدنظر قرار گرفت. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از روش‌های آماری و بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS تجزیه‌وتحلیل شد. یافته‌های پژوهش 47 علل را نشان داد که 17 علت در سطح لایه لیتانی، 10 علت در سطح لایه نظام‌های علّی (اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی)، 11 علت در سطح لایه گفتمان و جهان‌بینی و در نهایت 9 علت در سطح لایه استعاره‌ها و اسطوره‌ها هستند که به‌عنوان علل مؤثر افول قدرت آمریکا در هندسه نظم نوین جهانی تلقی می‌شوند.