فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توالی­های ژنوم‌ کامل میتوکندریایی هفت گونه اصلی شترسانان شامل Vicugna vicugna، Lama guanicoe، Vicugna pacos، Lama glama، Camelus ferus، Camelus dromedarius، Camelus bactrianus، چهار شتر تک کوهانه و شش شتر دوکوهانه ایرانی همراه با توالی­های ۱۳ ژن رمزگر (PCGs) به­ازای هر ژنوم از سایت NCBI استخراج شدند. همچنین، مجموعه­ای از 3100 چندشکلی تک نوکلئوتیدی (SNP) از توالی­های کامل گونه­های مورد بررسی تهیه شد که پس از فیلتراسیون، برای ساخت ماتریس روابط ژنومی مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج ترسیم درخت‌های تبارشناختی بر اساس توالی‌های کامل، دو خوشه اصلی همراه با چند زیر خوشه را نشان داد، به­شکلی که گونه­های Vicugna vicugna، Lama guanicoe، Vicugna pacos، Lama glama و Camelus ferus، یک شاخه اصلی و باقی گونه­های تک کوهانه (Camelus dromedarius) و دوکوهانه (Camelus bactrianus) همراه با Camelus ferus، یک زیر شاخه اصلی دیگر با چند زیر شاخه تشکیل دادند. درصد تشابه ژنتیکی بین هفت گونه اصلی و گونه­های ایرانی بین 4/82 تا 100 درصد متغیر بود. توالی­های نوکلئوتیدی و آمینواسیدی ژن‌های رمزگر، خوشه‌بندی مشابه با توالی­های کامل نشان دادند. ژن ATP8، بیشترین و ژن COX1، کمترین تنوع ژنتیکی را داشتند. ترسیم نقشه حرارتی و نمودار PCA مبتنی بر داده‌های SNP و نمودار سطحی شباهت­های نوکلئوتیدی، نتایج مشابهی داشت. یافته‌های این مطالعه نشان داد که مقایسه توالی­های ژنوم میتوکندریایی می‌تواند گونه­های اصلی خانواده شترسانان را به‌صورت قوی‌ طبقه‌بندی کند و روابط تکاملی آن‌ها را روشن سازد. این تحقیق، بینش‌های ارزشمندی برای مطالعات آینده در زمینه ژنتیک و تکامل شترسانان فراهم می‌کند.