فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به­منظور بررسی تأثیر کاربرد الیسیتورهای کیتوزان و اسیدسالیسیلیک بر تنظیم اسمزی و برخی صفات فیزیولوژیکی گیاه دارویی زوفا (Hyssopus officinalis L.) تحت شرایط خشکی، آزمایشی به صورت کرت­های خردشده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه گنبد کاووس در سال زراعی 97-1396 اجرا شد. عامل آبیاری در سه سطح شامل دور آبیاری هفت، 14 و 21 روزه به­عنوان فاکتور اصلی و چهار سطح محلول­پاشی شامل عدم مصرف الیسیتور (تیمار شاهد، محلول­پاشی با آب خالص)، محلول­پاشی اسیدسالیسیلیک (300 میلی­گرم در لیتر)، محلول­پاشی کیتوزان (پنج گرم در لیتر) و تلفیق اسیدسالیسیلیک و کیتوزان به­عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد اثر متقابل محلول­پاشی و آبیاری روی صفات میزان نشت یونی، محتوای کلروفیل ­a، قند محلول و میزان مالون‌دی‌آلدهید معنی­دار اما بر میزان کاروتنوئید و عملکرد اسانس معنی­دار نبود. محلول­پاشی هم‌زمان سالیسیلیک اسید و کیتوزان با کاهش 17 درصدی نشت یونی و کاهش 40 درصدی میزان مالون‌دی‌آلدهید گیاه نسبت به شاهد سبب افزایش پایداری غشای سلولی تحت تنش آبیاری 21 روزه شد، در همین تیمار (21 روزه) کیتوزان سبب افزایش 51 درصدی میزان رنگیزه­های فتوسنتزی و کلروفیل کل نسبت به شاهد شد. بنابر نتایج به‌دست‌آمده اسید سالیسیلیک و کیتوزان توانستند از طریق فعال‌نمودن مکانیسم­های مختلف تحمل، توانایی گیاه زوفا را در پاسخ به تنش کم­آبی افزایش دهند.